Camera giám sát công trình xây dựng: chọn loại nào cho công trường?

Chọn camera giám sát công trình xây dựng khó hơn chọn camera cho nhà ở, vì công trường thường thiếu đúng hai thứ mà camera thông thường bắt buộc phải có: điện lưới và internet. Chưa kể mặt bằng thay đổi liên tục theo từng giai đoạn, nên chiếc camera lắp hôm nay có thể phải dời chỗ sau vài tuần.

Camera giám sát công trình xây dựng giải quyết ba việc

Trước khi hỏi mua loại nào, hãy xác định bạn cần camera để làm gì. Mỗi nhóm nhu cầu dưới đây đòi hỏi một kiểu đặt camera khác nhau.

Theo dõi tiến độ thi công. Chủ đầu tư và ban chỉ huy muốn biết hôm nay đổ được bao nhiêu sàn, tổ đội có mặt đủ không, xe bê tông đã vào chưa. Nhu cầu này cần góc rộng bao quát mặt sàn và xem lại được theo ngày, không cần nhìn rõ mặt từng người.

Chống mất vật tư. Sắt thép, dây cáp điện, cốp pha, máy khoan cầm tay hay biến mất nhất, thường vào lúc giao ca hoặc ngày nghỉ. Nhu cầu này thì ngược lại: cần camera canh cổng và khu tập kết vật tư, ở tầm nhìn rõ mặt người và đọc được biển số xe.

An toàn lao động và bằng chứng khi có sự cố. Khi xảy ra tai nạn hay tranh chấp khối lượng với nhà thầu phụ, một đoạn video là căn cứ rõ ràng hơn mọi lời khai. Nhu cầu này cần camera ở khu vực rủi ro cao: chân cẩu tháp, lồng vận thăng, miệng hố đào.

Viết ba nhu cầu này ra giấy trước khi mua sẽ giúp bạn tránh cảnh lắp năm chiếc camera mà không chiếc nào nhìn được thứ mình thật sự cần.

Đặc thù công trường: chưa có điện, chưa có mạng, mặt bằng đổi liên tục

Đây là lý do camera gia đình đem ra công trường thường thất bại.

Chưa có điện lưới. Giai đoạn đầu, công trường có khi chỉ có máy phát chạy theo giờ làm việc. Camera cắm điện sẽ tắt cùng lúc với máy phát, tức là tắt đúng vào ban đêm và ngày nghỉ.

Chưa có internet cố định. Kéo cáp quang vào một công trường chỉ tồn tại vài tháng là không đáng: thủ tục lâu và tiền lắp đặt gần như mất trắng khi công trình xong.

Mặt bằng thay đổi theo giai đoạn. Cổng tạm hôm nay là cổng chính, ba tháng sau thành bức tường. Camera bắt chết vào tường rồi đi dây âm sẽ thành rác khi mặt bằng đổi.

Bụi, rung và va chạm. Công trường nhiều bụi xi măng, rung do máy khoan và đầm, luôn có rủi ro bị cẩu hay giàn giáo va vào, nên thiết bị phải chịu được môi trường khắc nghiệt hơn nhà ở.

Vì sao camera 4G chạy năng lượng mặt trời hợp với công trường

Dòng camera dùng SIM 4G kết hợp pin sạc và tấm năng lượng mặt trời tự lo cả đường truyền lẫn nguồn điện, nên gần như miễn nhiễm với ba vấn đề đầu ở trên.

• Không phụ thuộc internet công trường. Camera lắp SIM data và tự kết nối qua sóng di động, giống một chiếc điện thoại. Đây là ý nghĩa thực tế của cụm "camera 4G không cần wifi".
• Không phụ thuộc máy phát. Pin tích điện ban ngày qua tấm năng lượng mặt trời, nên camera vẫn chạy vào ban đêm và ngày công trường nghỉ.
• Lắp và tháo nhanh. Không dây nguồn, không dây mạng, nên một điểm lắp chỉ mất công bắt giá đỡ.
• Tái sử dụng cho công trình sau. Thiết bị đi theo đội thi công từ công trình này sang công trình khác, không nằm lại như hệ thống đi dây âm tường.

Thời gian dùng pin, khả năng chống nước và các thông số khác khác nhau theo từng model, nên hãy đọc bảng thông số chính thức của đúng chiếc máy bạn định mua.

Điều bắt buộc phải kiểm tra trước khi chốt phương án 4G là sóng di động tại đúng vị trí lắp: cầm điện thoại gắn SIM của nhà mạng bạn định dùng, lên đúng độ cao dự kiến, phát thử một video vài phút.

Cần bao nhiêu camera và đặt ở đâu

Số lượng camera không tính theo diện tích công trường mà tính theo số điểm cần kiểm soát. Một công trường rộng nhưng chỉ có một lối ra vào có khi cần ít camera hơn một công trường nhỏ mà bốn mặt đều hở.

Bốn vị trí gần như công trường nào cũng nên có

1. Cổng ra vào. Vị trí quan trọng nhất và nên là chiếc camera đầu tiên bạn lắp, vì mọi thứ mất khỏi công trường đều đi qua cổng. Đặt chếch ngang lối đi, ở độ cao nhìn rõ mặt người và biển số xe tải.

2. Khu tập kết vật tư. Bãi sắt thép, kho xi măng, chỗ để cốp pha và máy móc cầm tay — nơi phát sinh mất mát nhiều nhất và dễ tranh cãi về số lượng nhập xuất.

3. Khu vực máy móc lớn. Chân cẩu tháp, lồng vận thăng, khu xe bồn quay đầu. Camera ở đây phục vụ an toàn lao động và làm bằng chứng khi có va chạm.

4. Mặt sàn thi công. Một camera góc rộng đặt cao, bao quát khu vực đang thi công chính. Vị trí này phải dời theo tầng khi công trình lên cao, nên càng cần loại tháo lắp dễ.

Nguyên tắc đặt camera ở công trường

• Ưu tiên điểm nút, không rải đều. Chỗ nào mọi người bắt buộc phải đi qua thì đặt camera ở đó.
• Lắp cao hơn tầm với, nhưng đừng cao quá. Cao quá thì chỉ thấy nón bảo hộ, không nhận ra ai.
• Gắn vào kết cấu chắc và ít rung: cột bê tông, container văn phòng, tường bao xây kiên cố. Tránh giàn giáo và tôn quây vì rung và vì sẽ bị tháo dỡ.
• Kiểm tra lại góc nhìn sau mỗi giai đoạn. Một bức tường mới xây có thể che mất nửa khung hình mà không ai để ý cho tới lúc cần xem lại.

Xem nhiều công trình cùng lúc từ văn phòng hoặc điện thoại

Camera dùng SIM 4G kết nối thẳng lên dịch vụ đám mây của hãng, nên bạn xem qua ứng dụng trên điện thoại ở bất kỳ đâu có mạng, không cần cùng mạng nội bộ với công trường. Với nhà thầu chạy song song nhiều công trình, có ba việc nên làm ngay từ đầu:

• Đặt tên camera theo công trình và vị trí, ví dụ "Dự án A — Cổng chính", "Dự án A — Bãi sắt". Khi có mười mấy camera, tên đặt cẩu thả khiến không ai tìm nổi.
• Phân quyền theo vai trò. Chỉ huy trưởng xem toàn bộ công trình mình phụ trách; bảo vệ chỉ cần cổng và bãi vật tư; chủ đầu tư thường chỉ cần vài góc tiến độ.
• Bật thông báo có chọn lọc. Bật báo chuyển động cả ngày ở công trường đang thi công là vô nghĩa vì lúc nào cũng có người. Cách dùng đúng là chỉ bật vào ban đêm và ngày nghỉ, khi lẽ ra không được có ai ở đó.

Lưu trữ hình ảnh để đối chiếu tiến độ và xử lý sự cố

Camera chỉ có giá trị khi bạn xem lại được đoạn video của tuần trước, chứ không phải chỉ xem trực tiếp. Ở công trường có hai cách lưu, và nên dùng cả hai.

Thẻ nhớ gắn trong camera. Không tốn thêm dung lượng data và vẫn ghi bình thường ngay cả khi mất sóng 4G. Nhược điểm lớn ở công trường: nếu camera bị gỡ mất hoặc bị đập, thẻ nhớ mất theo, mà đó lại đúng là lúc bạn cần video. Dung lượng thẻ tối đa và thời gian lưu được bao lâu tùy model, nên hãy xem thông số của máy rồi thử thực tế một tuần.

Lưu trên đám mây. Ưu điểm quyết định: video đã đẩy lên rồi thì mất camera cũng không mất bằng chứng. Nên bật cho hai vị trí quan trọng nhất là cổng và bãi vật tư.

Một thói quen đáng làm: cuối mỗi tuần tải về vài ảnh chụp màn hình mặt sàn để làm hồ sơ tiến độ. Khi nghiệm thu hoặc khi có tranh chấp về thời điểm hoàn thành hạng mục, bộ ảnh theo mốc thời gian này giá trị hơn nhiều so với việc lục lại video cũ đã bị ghi đè.

Câu hỏi thường gặp

Camera giám sát công trình xây dựng có cần internet không?

Không bắt buộc. Camera dùng SIM 4G kết nối qua sóng di động giống điện thoại, nên công trường chưa có đường truyền internet vẫn xem được từ xa. Điều kiện duy nhất là vị trí lắp phải có sóng di động ổn định, nên hãy thử sóng bằng điện thoại tại đúng chỗ định lắp trước khi mua.

Công trình chưa có điện lưới thì lắp camera bằng gì?

Dùng camera chạy pin sạc kèm tấm năng lượng mặt trời, vì loại này tự nạp điện ban ngày và chạy tiếp vào ban đêm. Đây là lý do dòng camera 4G năng lượng mặt trời phổ biến ở công trường giai đoạn đầu, khi chỉ có máy phát chạy theo giờ hành chính.

Một công trường cần bao nhiêu camera là đủ?

Số lượng tính theo số điểm cần kiểm soát chứ không theo diện tích. Tối thiểu nên có một camera ở cổng ra vào và một ở khu tập kết vật tư, sau đó bổ sung cho khu máy móc lớn và mặt sàn thi công tùy quy mô và giá trị vật tư trên công trường.

Chủ đầu tư ở xa có xem được công trình không?

Có, chủ đầu tư xem trực tiếp qua ứng dụng trên điện thoại ở bất kỳ đâu có mạng, và nhà thầu có thể phân quyền để họ chỉ thấy những góc tiến độ cần thiết. Cách làm phổ biến là chia sẻ vài camera bao quát mặt sàn, giữ riêng camera cổng và kho vật tư cho ban chỉ huy.

Camera công trường dùng xong công trình này có mang sang công trình khác được không?

Được, và đây chính là ưu thế chi phí của camera 4G chạy pin so với hệ thống đi dây cố định. Vì không có dây nguồn và dây mạng chôn theo công trình, đội thi công chỉ cần tháo giá đỡ, mang máy sang mặt bằng mới và lắp lại.

Bạn là nhà thầu hay đơn vị cho thuê thiết bị công trường?

Nếu bạn chạy nhiều công trình cùng lúc hoặc cho thuê thiết bị giám sát theo tiến độ, bài toán của bạn khác người dùng lẻ: cần số lượng ổn định, thiết bị bền để quay vòng qua nhiều công trình, và hỗ trợ kỹ thuật khi triển khai đồng loạt. Nếu bạn muốn chủ động nguồn hàng thay vì mua lẻ qua trung gian, có thể tìm hiểu điều kiện trở thành nhà phân phối camera Yoosee để trao đổi về giá theo số lượng và chính sách dành cho đối tác thi công.