Đầu ghi hình 8 kênh, 4 kênh hay 16 kênh: chọn thế nào?

Đầu ghi hình 8 kênh nghĩa là đầu ghi nhận và ghi được tối đa tám camera cùng lúc. Nó hợp khi bạn đang có khoảng năm đến bảy camera, hoặc có ít hơn nhưng chắc chắn sẽ lắp thêm trong vài năm tới. Cách chọn đúng là đếm số điểm cần quay, cộng thêm vài kênh dự phòng rồi lấy mức kênh lớn hơn gần nhất. Sau đó kiểm tra thêm hai thứ mà con số kênh không nói ra: đầu ghi có mấy khay ổ cứng, và tổng băng thông nó nhận được có đủ cho độ phân giải camera của bạn không.

Bài này chỉ nói chuyện chọn số kênh. Nếu bạn còn chưa chắc nhà mình có cần đầu ghi hay không, đọc trước bài lắp camera có cần đầu ghi không, vì nhà chỉ có vài camera không dây thì thẻ nhớ thường đã đủ.

"Kênh" trên đầu ghi nghĩa là gì?

Mỗi kênh là một luồng hình từ một camera. Đầu ghi camera 4 kênh nhận bốn camera, đầu ghi camera 8 kênh nhận tám, đầu ghi hình 16 kênh nhận mười sáu. Thông thường một camera chiếm một kênh, dù bạn có xem nó hay không. Riêng camera nhiều ống kính có thể chiếm nhiều hơn một kênh, nên xem thông số của camera.

Có ba loại đầu ghi bạn sẽ gặp ngoài cửa hàng, và cách tính kênh hơi khác nhau:

• Đầu ghi cho camera có dây analog (thường gọi là DVR): mỗi kênh là một cổng cắm dây đồng trục ở mặt sau. Tám kênh thì đếm được tám cổng. Không cắm được camera IP hay camera wifi vào các cổng này.
• Đầu ghi cho camera IP (thường gọi là NVR): kênh không gắn với cổng vật lý. Camera nối qua mạng (dây LAN hoặc wifi), đầu ghi chỉ giới hạn số luồng nó nhận. Một đầu ghi IP tám kênh có thể chỉ có một cổng mạng ở mặt sau, hoặc có thêm một dãy cổng cấp nguồn qua dây mạng (PoE).
• Đầu ghi lai (hybrid): có cổng analog và nhận thêm một số kênh IP. Số kênh IP thêm vào bao nhiêu, có phải tắt bớt kênh analog không, là tùy từng model, cần đọc bảng thông số.

Điều quan trọng: camera wifi chỉ vào được đầu ghi IP hoặc phần kênh IP của đầu ghi lai, và chỉ khi camera hỗ trợ giao thức chuẩn mà đầu ghi đọc được. Các điều kiện và bước nối được nói kỹ trong bài kết nối camera wifi với đầu ghi hình.

Cách đếm số kênh bạn thật sự cần

Đừng đếm theo cảm giác "nhà to thì mua 16 kênh". Làm theo thứ tự sau:

1. Liệt kê từng điểm cần quay. Cổng, cửa chính, cửa sau, sân, nhà xe, quầy thu ngân, kho, cầu thang. Mỗi điểm một dòng, ghi rõ camera nào đã có, camera nào định mua. Nếu chưa biết nhà mình cần mấy điểm, bài nhà nên lắp mấy cái camera có cách đếm theo lối vào.
2. Tách camera sẽ vào đầu ghi và camera chạy riêng. Camera không dây ở rẫy, ở nhà khác, hay camera 4G không nằm cùng mạng thì không tính vào đầu ghi. Chúng chạy bằng thẻ nhớ và app như bình thường.
3. Cộng dự phòng. Hỏi thật lòng: trong vài năm tới có định mở rộng không — thêm một tầng, mở thêm gian hàng, làm thêm mái che sau nhà? Mỗi dự định là một hoặc hai kênh. Nếu không chắc, chừa ít nhất hai kênh trống.
4. Lấy mức kênh lớn hơn gần nhất. Đầu ghi phổ biến thường có các mức 4, 8, 16, 32 kênh; một số model có mức khác, cứ xem đúng con số trên bảng thông số. Tổng ở bước 3 là bao nhiêu thì chọn mức vừa lớn hơn.

Ví dụ: một cửa hàng mặt phố có cửa trước, quầy thu ngân, kho phía sau và cửa hông — bốn điểm. Chủ dự định làm thêm tầng trên và lắp camera cầu thang, ban công, tức thêm hai. Cộng thêm hai kênh dự phòng ra tám. Lúc này đầu ghi camera 4 kênh là thiếu ngay từ đầu, đầu ghi camera 8 kênh vừa khít, còn 16 kênh chỉ đáng nếu cửa hàng có kế hoạch mở rộng lớn hơn nữa.

Bảng tham khảo nhanh

Số camera vào đầu ghi (cả dự phòng)	Mức kênh nên chọn	Ghi chú
Từ một đến bốn	Đầu ghi 4 kênh	Hết chỗ là phải mua đầu ghi mới, nên chỉ chọn khi chắc chắn không thêm
Từ năm đến tám	Đầu ghi hình 8 kênh	Mức phổ biến cho nhà phố, cửa hàng nhỏ
Từ chín đến mười sáu	Đầu ghi hình 16 kênh	Hợp kho, xưởng nhỏ, nhà nhiều tầng có sân rộng
Nhiều hơn mười sáu	Từ 32 kênh trở lên hoặc hai đầu ghi	Nên để thợ khảo sát, vì dây và băng thông mới là phần khó

Bảng này chỉ là điểm xuất phát. Hai phần dưới mới quyết định đầu ghi có chạy ổn với đúng số camera đó hay không.

Số kênh chưa nói hết: khay ổ cứng giới hạn thời gian lưu

Đầu ghi 8 kênh hay 16 kênh mà chỉ có một khay ổ cứng thì vẫn chỉ ghi được bằng dung lượng một ổ. Càng nhiều camera thì ổ càng nhanh đầy, và đầu ghi sẽ ghi đè lên video cũ nhất. Vì vậy trước khi mua, xem bảng thông số ba dòng:

• Số khay ổ cứng: một, hai hay nhiều hơn. Không ít đầu ghi nhiều kênh ở phân khúc phổ thông vẫn chỉ có một khay, nên đừng mặc định số kênh nhiều thì khay cũng nhiều.
• Dung lượng tối đa mỗi khay: mỗi model có giới hạn riêng. Gắn ổ lớn hơn mức này thì đầu ghi có thể không nhận — một trong các lý do được giải thích trong bài đầu ghi không nhận ổ cứng.
• Có hỗ trợ ổ cắm ngoài, lưu dự phòng hay không: tùy model.

Tự ước lượng số ngày lưu

Bạn có thể tự tính, miễn là biết bitrate (tốc độ dữ liệu) mà mỗi camera đang ghi. Con số này nằm trong phần cài đặt mã hóa hoặc cài đặt ghi hình của đầu ghi, tên mục tùy hãng và phiên bản.

Công thức gần đúng: một camera ghi liên tục ở 1 Mbps tạo ra khoảng 10,8 GB mỗi ngày (1 Mbps nhân 86.400 giây, chia 8 để đổi ra byte).

Ví dụ có giả định rõ: giả sử mỗi camera ghi liên tục ở 2 Mbps, và có tám camera. Mỗi camera tạo khoảng 21,6 GB mỗi ngày, tám camera khoảng 173 GB mỗi ngày. Một ổ 2 TB khi đó giữ được khoảng mười ngày, có thể ít hơn một chút vì dung lượng dùng được của ổ thường thấp hơn con số in trên nhãn. Nếu camera của bạn ghi ở bitrate cao hơn, hoặc chỉ ghi khi có chuyển động, con số sẽ khác hẳn — hãy thay bằng bitrate thật của bạn rồi tính lại.

Nếu kết quả ít ngày hơn mức bạn cần, có ba hướng: chọn đầu ghi nhiều khay, giảm bitrate hoặc độ phân giải ở các camera ít quan trọng, hoặc chuyển những camera đó sang chế độ chỉ ghi khi có chuyển động.

Số kênh chưa nói hết: tổng băng thông và độ phân giải

Đây là chỗ nhiều người bị bất ngờ nhất. Một đầu ghi IP tám kênh không có nghĩa là nhận được tám camera ở độ phân giải cao nhất mà camera hỗ trợ. Mỗi đầu ghi có hai giới hạn khác:

• Tổng băng thông đầu vào: tổng bitrate của tất cả camera cộng lại không được vượt mức này. Nếu vượt, tùy model mà đầu ghi có thể từ chối thêm camera, báo lỗi, hoặc một số kênh bị giật, mất hình.
• Độ phân giải tối đa mỗi kênh và khả năng giải mã: đầu ghi có thể ghi được độ phân giải cao, nhưng khi xem chia nhiều ô trên màn hình, nó chỉ hiển thị được luồng phụ chất lượng thấp hơn. Xem một ô toàn màn hình thì nét, xem chín ô thì mờ hơn là bình thường.

Cách kiểm tra trước khi mua:

1. Ghi lại độ phân giải và bitrate dự kiến của từng camera.
2. Cộng tổng bitrate, so với dòng tổng băng thông đầu vào trong bảng thông số đầu ghi. Nên còn dư một khoảng, đừng sát mức tối đa.
3. Xem dòng độ phân giải ghi tối đa mỗi kênh. Nếu camera có độ phân giải cao hơn mức này, đầu ghi có thể không nhận luồng chính của camera đó.

Với đầu ghi analog, giới hạn này thường thể hiện qua dòng "độ phân giải hỗ trợ ở từng chế độ": một số model chạy toàn bộ kênh ở độ phân giải thấp hơn khi bật hết số kênh. Đọc kỹ ghi chú nhỏ trong bảng thông số.

Các giới hạn khác hay bị bỏ qua

• Số cổng PoE: đầu ghi IP tám kênh có thể chỉ có bốn cổng PoE, bốn camera còn lại phải cấp nguồn riêng hoặc qua switch.
• Băng thông mạng nhà bạn: camera wifi đổ về đầu ghi đều chạy qua router. Tám camera wifi cùng một router yếu sẽ giật dù đầu ghi còn dư sức.
• Xem từ xa: khi nhiều người cùng xem từ xa, tốc độ tải lên (upload) của mạng internet nhà bạn mới là giới hạn, không phải số kênh.

Danh sách kiểm tra trước khi mua đầu ghi

Mang danh sách này theo khi đi mua, hoặc gửi cho nơi bán qua tin nhắn:

1. Loại đầu ghi khớp với camera: analog, IP hay lai.
2. Số kênh: bằng tổng camera hiện tại cộng dự phòng.
3. Số khay ổ cứng và dung lượng tối đa mỗi khay.
4. Tổng băng thông đầu vào và độ phân giải ghi tối đa mỗi kênh.
5. Số cổng PoE (nếu dùng camera IP có dây).
6. Camera wifi định dùng có hỗ trợ giao thức chuẩn mà đầu ghi đọc được không — hỏi theo đúng mã model của cả hai.
7. App xem từ xa của đầu ghi, và bạn có cần xem trên cả app của camera nữa không.
8. Chỗ đặt đầu ghi: khô, thoáng, gần router, có ổ cắm ổn định. Nếu khu vực hay mất điện, cân nhắc bộ lưu điện nhỏ.

Khi nào nên nhờ thợ

Bạn tự chọn số kênh được, nhưng nên gọi thợ khi gặp các tình huống sau:

• Phải đi dây mới qua tường, trần hoặc lên mái. Tắt nguồn điện khu vực làm việc, dùng thang chắc chắn, và để thợ điện có tay nghề làm phần đấu nối nguồn. Không tự leo mái một mình.
• Hệ thống trên mười sáu camera hoặc trải qua nhiều tòa nhà, cần switch và chia mạng.
• Đầu ghi không nhận camera dù bạn đã kiểm tra đúng mạng, đúng mật khẩu, đúng giao thức.
• Đầu ghi báo lỗi ổ cứng liên tục hoặc mất ghi hình sau mỗi lần cúp điện.

Dành cho đại lý / thợ lắp

Khách hỏi "mua đầu ghi bao nhiêu kênh" thì đừng trả lời ngay bằng một con số. Hỏi ba câu: hiện có mấy camera vào đầu ghi, sắp tới có mở rộng không, và cần lưu bao nhiêu ngày. Câu thứ ba quyết định số khay ổ cứng, hai câu đầu quyết định số kênh. Khi báo giá, ghi rõ trên phiếu: số kênh, số khay, dung lượng ổ lắp kèm và số ngày lưu ước tính kèm giả định bitrate, để khách không bất ngờ khi video cũ bị ghi đè. Với khách vừa có camera có dây vừa có camera wifi, kiểm tra trước mã model camera wifi có nối được vào đầu ghi không, nếu không thì tư vấn để camera wifi chạy riêng trên app. Nếu bạn đang tìm nguồn hàng camera chính hãng kèm hỗ trợ kỹ thuật, xem tại chương trình đại lý camera Yoosee.

Câu hỏi thường gặp

Đầu ghi 8 kênh mà chỉ lắp 3 camera thì có sao không?

Không sao, kênh trống không ảnh hưởng gì đến camera đang chạy. Đầu ghi chỉ ghi những kênh có camera, nên ổ cứng cũng chỉ đầy theo số camera thật. Chừa kênh trống là cách hợp lý nếu bạn có ý định lắp thêm sau này.

Đầu ghi 8 kênh có lắp thêm camera thứ 9 được không?

Thường là không, vì số kênh là giới hạn cứng của đầu ghi. Một số đầu ghi lai cho phép thêm vài kênh IP ngoài số kênh analog, nhưng phải kiểm tra đúng model. Nếu không, bạn phải đổi lên đầu ghi nhiều kênh hơn, hoặc để camera thứ chín chạy riêng bằng thẻ nhớ và app.

Đầu ghi hình 16 kênh có bắt buộc lắp 2 ổ cứng không?

Không bắt buộc, đầu ghi vẫn chạy với một ổ. Nhưng mười sáu camera ghi liên tục sẽ làm một ổ đầy rất nhanh, nên nếu cần lưu nhiều ngày thì nên chọn model có hai khay trở lên. Tự tính số ngày lưu theo công thức bitrate ở trên trước khi quyết định.

Có thể trộn camera độ phân giải khác nhau trên cùng một đầu ghi không?

Được, trên phần lớn đầu ghi mỗi kênh có thể nhận độ phân giải khác nhau, miễn là mỗi camera không vượt mức tối đa mỗi kênh và tổng băng thông không vượt giới hạn. Camera độ phân giải cao sẽ tốn ổ cứng hơn camera thường. Nên để camera tốt nhất ở cổng và quầy thu ngân, camera thường ở hành lang, kho.

Mua đầu ghi 4 kênh rồi sau này nâng lên được không?

Không nâng số kênh trên cùng một máy được, phải thay đầu ghi mới. Ổ cứng cũ có thể chuyển sang đầu ghi mới, nhưng thường phải khởi tạo lại, nên xuất trước các đoạn video cần giữ. Vì vậy nếu đang phân vân giữa 4 và 8 kênh, chọn 8 kênh thường đỡ tốn hơn về lâu dài.