Lắp camera tránh ngược sáng: chọn hướng và giờ thử máy
Rất nhiều nhà lắp camera xong, xem thử buổi sáng thấy đẹp, tưởng là ổn. Đến chiều mở lại thì cả khung hình trắng xóa, người đi vào cổng chỉ còn là một bóng đen không nhận ra mặt. Đó là ngược sáng: ống kính đang phải nhìn thẳng vào nguồn sáng mạnh, nên nó tự giảm độ sáng cho cả khung, và mọi thứ nằm giữa nó với mặt trời đều thành hình bóng.
Cách xử lý theo đúng thứ tự hiệu quả: đổi hướng lắp trước, hạ góc và che nắng cho ống kính sau, chỉnh cài đặt trong app sau cùng — rồi bắt buộc phải xem lại vào đúng giờ nắng gắt nhất mới được coi là nghiệm thu xong. Chỉnh cài đặt không cứu được một vị trí lắp sai, đó là lý do phần lớn thời gian nên dành cho việc chọn chỗ.
Vì sao camera quay ra cổng hay bị đen mặt
Ống kính không nhìn được cả vùng rất sáng lẫn vùng rất tối trong cùng một khung hình như mắt người. Nó phải chọn: hoặc phơi sáng cho vùng sáng (thì vùng tối thành đen đặc), hoặc phơi sáng cho vùng tối (thì vùng sáng thành trắng lóa).
Camera chĩa ra cổng buổi chiều rơi đúng vào tình huống này: nền trời và mặt đường sau lưng người ta thì chói, còn khuôn mặt người ta thì quay về phía camera nên nằm trong bóng của chính họ. Máy lấy sáng theo cái sáng nhất, và thế là mặt thành đen.
Hai tình huống hay gặp nhất ở nhà phố Việt Nam:
- Cổng hướng tây, nắng chiều chiếu thẳng vào ống kính, thường gay gắt nhất vào cuối buổi chiều.
- Camera trong nhà quay ra cửa hoặc quay ra mặt kính, thấy người bước vào chỉ là một hình đen trên nền cửa sáng. Trường hợp này phổ biến ở cửa hàng có mặt tiền kính lớn.
Cần phân biệt rõ với hai lỗi khác, vì cách sửa hoàn toàn khác nhau: hình nhòe, mất nét đều đều cả khung là chuyện của ống kính bẩn hoặc chất lượng luồng video; còn ban đêm không nhìn ra gì là chuyện của hồng ngoại và ánh sáng, xử lý theo bài camera không nhìn rõ ban đêm. Ngược sáng thì đặc trưng là chỉ xảy ra vào một khoảng giờ nhất định trong ngày, còn các giờ khác vẫn bình thường.
Bước 1 – Chọn hướng lắp: để mặt trời ở sau lưng camera
Đây là việc quyết định tới phần lớn kết quả, và nó miễn phí — chỉ cần nghĩ trước khi khoan.
Nguyên tắc: mặt trời nên ở phía sau camera, chiếu vào vật bạn muốn nhìn, chứ không ở phía trước chiếu vào ống kính. Mặt trời mọc phía đông và lặn phía tây, nên:
- Camera hướng về phía bắc hoặc phía nam là an toàn nhất trong ngày, vì gần như không lúc nào phải nhìn thẳng vào mặt trời.
- Camera hướng đông sẽ bị chói vào buổi sáng.
- Camera hướng tây sẽ bị chói vào buổi chiều — và đây là ca nặng nhất, vì chiều tối cũng là lúc bạn cần nhìn rõ ai ra vào cổng nhất.
Nếu cái cổng của bạn nằm ở hướng tây và không đổi được, đừng lắp camera đối diện chĩa thẳng ra. Hãy lắp lệch sang một bên, nhìn xiên qua lối đi, để trục ống kính không trùng với hướng nắng. Nhiều khi chỉ cần dịch sang bên vài mét là khung hình khác hẳn.
Đừng quên mặt trời di chuyển theo mùa
Vị trí mặt trời mọc và lặn không cố định quanh năm, nó xê dịch dần theo mùa. Một góc lắp hoàn hảo vào tháng này có thể bị chói vào vài tháng sau. Vì vậy nên chừa một khoảng dư an toàn khi chọn hướng, thay vì căn vừa khít đúng theo vị trí mặt trời của hôm bạn lắp, và nên xem lại khung hình vài tháng một lần cùng lúc với bảo trì định kỳ.
Bước 2 – Hạ góc và tận dụng mái che
Khi không đổi được hướng, hãy làm giảm lượng trời lọt vào khung hình.
Hạ góc chúc xuống. Nếu khung hình có nhiều trời, máy sẽ lấy sáng theo trời. Chúc camera xuống một chút để phần trời co lại, phần mặt đất và lối đi chiếm nhiều hơn — thường là cải thiện thấy được ngay. Nhưng đừng chúc quá dốc, vì lúc đó bạn lại chỉ thấy đỉnh đầu người ta.
Lắp lùi vào dưới mái hiên. Mái hiên, ô văng, ban công tầng trên đều là tấm che nắng miễn phí cho ống kính. Camera nằm trong bóng râm ổn định thì đỡ bị nắng chiếu trực tiếp vào mặt kính, đồng thời cũng đỡ mưa hắt và bụi bám.
Dùng nắp che của chính camera. Nhiều thân camera ngoài trời có một vành che phía trên; hãy đẩy nó ra hết cỡ về phía trước thay vì để lùi sát thân máy.
Xử lý phản xạ ở mặt đất. Sân gạch men sáng bóng, mái tôn, nắp cống inox, kính xe hắt nắng lên cũng gây lóa. Nếu vùng lóa nằm cố định một chỗ, đôi khi chỉ cần đổi góc vài độ là hết.
Bước 3 – Cài đặt trong app, sau khi đã chọn xong chỗ
Nhiều model có mục xử lý ngược sáng trong app, thường mang tên WDR, HDR hoặc BLC. Có hay không, và tên gọi là gì, tùy từng model — hãy tra sách hướng dẫn của đúng máy bạn đang dùng hoặc hỏi nơi bán, đừng đoán theo model khác.
Ý nghĩa chung của các tùy chọn này: máy cố cân bằng giữa vùng sáng và vùng tối, thay vì chỉ lấy sáng theo vùng sáng nhất. Cần biết trước hai điều:
- Nó cải thiện chứ không xóa được ngược sáng. Một vị trí lắp chĩa thẳng vào mặt trời buổi chiều thì bật gì cũng khó cứu. Đây là lý do bước chọn hướng quan trọng hơn bước chỉnh cài đặt.
- Bật lên đôi khi có cái giá đi kèm, ví dụ ảnh hơi nhiễu hơn hoặc chuyển động trông kém mượt hơn ở một số điều kiện. Hãy bật, xem thử một buổi, rồi tự quyết định giữ hay không thay vì bật hết mọi thứ có trong menu.
Một chi tiết nhỏ nhưng hay bị bỏ sót: đèn LED của camera cũng có thể gây lóa khi nó phản chiếu vào tường sáng hoặc mặt kính ngay trước ống kính, nhất là buổi tối. Nếu bạn thấy vùng trắng lóa cố định ở một góc khung, thử tắt đèn theo hướng dẫn ở bài tắt đèn LED camera rồi xem lại.
Bước 4 – Nghiệm thu vào đúng giờ xấu nhất
Đây là bước quyết định, và cũng là bước gần như không ai làm.
Nghiệm thu buổi sáng mát trời không có giá trị gì với lỗi ngược sáng. Thợ lắp xong lúc mười giờ, hai bên cùng xem màn hình thấy nét căng, ký nhận rồi về. Đến bốn năm giờ chiều chủ nhà mới phát hiện cổng chỉ còn bóng đen, gọi lại thì lịch thợ đã kín.
Cách làm đúng:
- Xem lại vào giờ nắng gắt nhất, thường là khoảng giữa trưa cho trường hợp trời chói chung, và cuối buổi chiều cho các camera hướng tây.
- Nhờ một người thật đi vào khung hình theo đúng lối mà khách hoặc người lạ sẽ đi, rồi bạn xem trên điện thoại. Đừng chỉ nhìn khung hình trống — khung hình trống lúc nào cũng trông ổn.
- Câu hỏi để chấm đạt hay không rất cụ thể: ở khoảng cách đó, bạn có nhận ra được đây là ai không? Nếu chỉ thấy dáng người mà không thấy mặt, là chưa đạt.
- Xem cả trên bản ghi lại, không chỉ xem trực tiếp. Đôi khi hình trực tiếp trông tạm được nhưng đoạn ghi lại tối hơn.
Nếu vị trí đó có nhiệm vụ nhìn biển số xe thì tiêu chí còn ngặt hơn, vì biển số phản quang rất dễ bị lóa trắng dưới nắng và dưới đèn pha. Cách bố trí riêng cho việc này có ở bài camera nhìn rõ biển số xe.
Ghi lại kết quả để lần sau khỏi làm lại
Sau khi thử, ghi vào sổ: camera nào, hướng nào, giờ nào bị chói, đã xử lý bằng cách gì. Vài tháng sau khi mặt trời dịch chỗ, bạn mở sổ ra là biết ngay nên chỉnh cái nào, thay vì dò lại từ đầu.
Khi không có cách nào tránh được ngược sáng
Có những cổng chỉ có duy nhất một chỗ lắp được, và chỗ đó nhìn thẳng về hướng tây. Lúc đó, thay vì cố ép một máy làm mọi việc, hãy chia việc ra:
Thêm một máy ở góc khác. Một máy giữ nhiệm vụ bao quát toàn cảnh, chấp nhận bị chói vài giờ mỗi ngày; một máy khác đặt lệch, thấp hơn, nhìn xiên vào lối đi để bắt được khuôn mặt. Cách bố trí chéo này còn có lợi ích thứ hai là hai máy nhìn thấy nhau, hữu ích cho việc chống trộm gỡ camera.
Đổi cái bạn muốn nhìn. Nhiều khi bạn không cần thấy mặt ở giữa sân, mà chỉ cần thấy mặt ở đúng một điểm — ngay cửa vào, nơi có mái che và ánh sáng ổn định. Đặt camera nhìn vào điểm đó thay vì nhìn ra khoảng sân chói nắng.
Thêm ánh sáng cho vùng tối. Một bóng đèn hắt vào mặt tiền làm giảm chênh lệch sáng tối trong khung hình. Cách này hiệu quả nhất vào lúc chạng vạng, khi trời còn sáng mà mặt người đã tối.
Câu hỏi thường gặp
Camera bị chói nắng chiều thì xử lý thế nào?
Ưu tiên đổi vị trí lắp trước: dời sang bên để nhìn xiên qua lối đi thay vì chĩa thẳng về hướng tây, hoặc lùi camera vào dưới mái hiên để ống kính nằm trong bóng râm. Sau đó hạ góc chúc xuống để bớt phần trời trong khung hình, rồi mới đến bước bật các tùy chọn xử lý ngược sáng trong app nếu model của bạn có. Chỉnh cài đặt giúp cải thiện nhưng không cứu được một vị trí lắp chĩa thẳng vào mặt trời.
Nên lắp camera ngoài trời quay về hướng nào?
An toàn nhất là hướng bắc hoặc hướng nam, vì gần như suốt ngày ống kính không phải nhìn thẳng vào mặt trời. Hướng đông sẽ bị chói buổi sáng, hướng tây bị chói buổi chiều và đây là ca khó nhất vì trùng đúng giờ bạn cần nhìn rõ người ra vào. Nếu bắt buộc phải bao quát hướng tây, hãy lắp lệch sang bên nhìn xiên thay vì đối diện chính diện.
Vì sao camera quay ra cổng chỉ thấy bóng đen của người?
Vì nền phía sau người ta rất sáng còn khuôn mặt quay về phía camera nằm trong bóng của chính họ, nên máy lấy sáng theo vùng sáng nhất và mặt thành đen. Đây là ngược sáng, khác với hình mờ do bẩn ống kính hay tối do thiếu sáng ban đêm. Dấu hiệu nhận biết là nó chỉ xảy ra trong một khoảng giờ nhất định trong ngày.
Nên thử camera vào giờ nào mới biết có bị ngược sáng?
Thử vào giờ nắng gắt nhất chứ không phải lúc vừa lắp xong: khoảng giữa trưa cho trường hợp chói chung, và cuối buổi chiều cho các camera hướng tây. Quan trọng là phải nhờ một người thật đi vào khung theo đúng lối người lạ sẽ đi, rồi xem trên điện thoại xem có nhận ra mặt không — khung hình trống thì lúc nào cũng trông ổn.
Bật WDR hay HDR có hết ngược sáng không?
Các tùy chọn này giúp cân bằng giữa vùng sáng và vùng tối nên có cải thiện, nhưng không xóa được ngược sáng khi camera đang nhìn thẳng vào nguồn sáng mạnh. Việc có tùy chọn đó hay không và tên gọi thế nào khác nhau theo từng model, nên hãy tra sách hướng dẫn của đúng máy bạn dùng. Bật lên rồi xem thử một buổi trước khi quyết định giữ, vì đôi khi đi kèm nhiễu hơn hoặc chuyển động kém mượt hơn.
Camera trong nhà quay ra cửa kính có bị ngược sáng không?
Có, và đây là tình huống rất phổ biến với cửa hàng mặt tiền kính. Người bước vào sẽ thành một hình đen trên nền cửa sáng. Cách xử lý là đặt camera lệch sang bên thay vì đối diện cửa, hướng vào điểm khách dừng lại như quầy thu ngân nơi ánh sáng ổn định hơn, và tăng ánh sáng cho khu vực ngay bên trong cửa.
Cần tư vấn vị trí lắp hoặc lấy hàng số lượng
Nếu bạn làm dịch vụ lắp đặt, kinh doanh camera hoặc cần trang bị cho nhiều điểm, xem thông tin hợp tác tại trang trở thành nhà phân phối camera Yoosee.