Nên mua camera xoay hay camera cố định cho nhà và cửa hàng

Chọn camera xoay hay camera cố định gọn lại trong một câu hỏi: bạn cần bao quát cả một khu vực, hay cần một hướng lúc nào cũng có hình? Camera xoay 360 mạnh ở vế đầu — một thân máy phủ được cả căn phòng, và khi có chuyện bạn xoay được từ điện thoại để đi tìm. Nhưng tại mỗi thời điểm nó chỉ ghi được đúng hướng ống kính đang nhìn, nên hướng máy vừa quay đi khỏi sẽ không có trong bản ghi. Vì vậy, hễ có một hướng mà bạn bắt buộc phải có hình liên tục — cửa chính, quầy thu ngân, chỗ để xe máy — thì hướng đó cần một camera cố định, phần còn lại giao cho một máy xoay.

Bài này đi vào hai chỗ mà bảng thông số không trả lời: chuyện gì xảy ra khi hai việc diễn ra cùng một lúc ở hai hướng, và cách liệt kê từng cửa từng quầy để ra được con số máy phải mua. Phần so sánh giữa các kiểu dáng trong nhà đã có ở bài camera trong nhà nên mua loại nào.

Camera xoay 360 có tốt không, và tốt ở việc gì

Camera xoay 360 tốt khi bạn cần một máy đi tuần khắp phòng thay vì nhiều máy canh nhiều góc cố định. Những gì một chiếc camera xoay phổ thông mang lại:

• Quay ngang và chỉnh lên xuống ngay trên điện thoại, nên một máy nhìn được nhiều hướng trong cùng một phòng.
• Chế độ tuần tra tự động chạy qua vài điểm đặt sẵn, hoặc tự bám theo chuyển động trên các model có hỗ trợ.
• Đàm thoại hai chiều, tiện khi nhắc con hoặc gọi người nhà từ xa.
• Báo động khi phát hiện chuyển động và đẩy thông báo về điện thoại.
• Nhìn đêm bằng hồng ngoại; một số dòng có chế độ ban đêm có màu.
• Lưu trữ linh hoạt: thẻ nhớ microSD gắn trong máy, gói lưu trữ đám mây, hoặc đưa về đầu ghi NVR/NAS nhờ chuẩn ONVIF.

Riêng chữ Z trong PTZ thì bạn đừng kỳ vọng nhiều. Nếu model bạn đang xem không ghi rõ là zoom quang, phần zoom trên đó là zoom số — phóng to tấm ảnh có sẵn chứ không đổi tiêu cự ống kính, nên chi tiết không tăng thêm. Hai kiểu zoom khác nhau chỗ nào thì bài camera 4G PTZ có nói riêng một mục.

Thứ camera xoay không đảm bảo được là một hướng cụ thể lúc nào cũng nằm trong khung hình. Đó mới là việc của camera cố định.

Camera xoay có điểm mù không?

Có, nhưng là điểm mù theo thời gian chứ không phải theo không gian: máy tới được mọi hướng, không có nghĩa là nó đang thấy mọi hướng. Trong lúc thân máy quay sang hướng khác, hướng vừa bị bỏ lại phía sau không được ghi lại; nếu bật chế độ tuần tra thì mỗi hướng chỉ có hình vài giây mỗi vòng.

Hai bài khác trên trang đã nói kỹ cơ chế này: camera 4G PTZ đi vào giới hạn của chế độ tự bám chuyển động, còn camera 360 nhà xưởng đi vào điểm mù thời gian trong không gian lớn. Phần dưới đây chỉ lấy một hệ quả của nó rồi đặt vào tình huống nhà ở và cửa hàng.

Hai chuyện xảy ra cùng một lúc thì máy xoay chỉ chọn được một

Khác biệt thật sự là hai máy cố định ghi được hai hướng cùng một lúc, còn máy xoay thì ghi lần lượt. Nếu hai hướng của bạn có thể xảy ra chuyện cùng một thời điểm thì một máy xoay không đủ, dù nó quay được trọn vòng.

Ba tình huống mà chuyện xảy ra cùng lúc sẽ quyết định:

• Cửa hàng có cửa trước và cửa sau. Người vào cửa trước hỏi hàng trong lúc người khác đi vòng ra cửa sau. Máy xoay đang hướng ra cửa trước thì đoạn đó của cửa sau là khoảng trống trong bản ghi.
• Nhà có cổng và có sân sau. Chuông cổng reo là lý do rất tự nhiên để cả nhà nhìn ra phía trước, và một chiếc camera đang bám theo người ở cổng cũng làm đúng như vậy.
• Quầy thu ngân và khu trưng bày. Nếu bạn định gộp cả hai vào một máy xoay treo giữa trần, hãy để ý là hai chỗ này bận vào cùng một lúc: quầy đông khách cũng là lúc khu trưng bày ít người để mắt tới.

Ngược lại, nếu các hướng bạn cần nhìn khó xảy ra chuyện cùng lúc — ví dụ căn hộ chỉ có một cửa, phần còn lại là các góc trong cùng một phòng — thì một máy xoay là đủ, và bạn chỉ phải khoan tường một chỗ.

Cách thử nhanh: nghĩ lại xem đã có lần nào hai chỗ cùng có người lạ trong vài phút chưa. Có, dù chỉ một lần, thì tính theo hướng nhiều máy cố định.

Liệt kê từng cửa, từng quầy rồi mới đếm máy

Cách ra con số nhanh nhất không phải đếm phòng, mà là đi một vòng nhà hoặc quán, liệt kê từng lối vào và từng chỗ có tài sản, rồi xếp mỗi chỗ vào một trong hai nhóm: "phải có hình liên tục" hay "chỉ cần xem lại khi có thông báo". Nhóm thứ nhất có bao nhiêu chỗ thì cần bấy nhiêu camera cố định; toàn bộ phần còn lại, nếu nằm trong cùng một tầm nhìn, gom được về một máy xoay.

Bạn điền theo mặt bằng của mình:

• Cửa chính, cổng — phải có hình liên tục hay chỉ xem lại khi có báo: ___
• Cửa sau, cửa hông, lối thoát: ___
• Quầy thu ngân, két, tủ hàng: ___
• Chỗ để xe máy, sân, chỗ để đồ ngoài trời: ___
• Khu còn lại (phòng khách, khu trưng bày, kho): ___
• Tổng số chỗ thuộc nhóm "phải có hình liên tục": ___ → số camera cố định
• Số vị trí phải kéo thêm điện hoặc dây mạng: ___
• Giá máy cố định ___ × ___ máy, giá máy xoay ___ × ___ máy, công lắp ___, tổng ___

Điền xong là bạn thấy ngay nên mua gì, và thấy luôn phương án nào rẻ hơn với đúng mặt bằng của mình — chuyện này thay đổi theo từng nhà, không có đáp án chung. Hai chỗ nên rà lại khi liệt kê: cửa sau của nhà ống, và khoảng tường ngay dưới chân camera gắn tường — máy gắn tường không nhìn được chính chỗ nằm dưới thân nó. Còn nếu bạn muốn ra tổng số máy cho cả căn nhà chứ không chỉ tỷ lệ xoay và cố định, bài nhà nên lắp mấy cái camera đi riêng phần đó.

Máy nhiều ống kính: khi một vị trí cần nhiều hướng

Nếu một điểm lắp cần nhiều hướng nhưng bạn chỉ có một chỗ treo và một nguồn điện, hướng thứ ba là máy nhiều ống kính trong cùng một thân. Trong dải sản phẩm Yoosee, dòng ngoài trời A31 được giới thiệu là ba camera trong một thân, không điểm mù, dùng 4G nên không cần WiFi tại chỗ lắp; RA4 là camera kép hai ống kính chạy pin mặt trời, xem toàn cảnh, đạt chuẩn IP65 ngoài trời. Với camera trong nhà, C15 là dòng xoay 360 độ quen thuộc.

Đây là phương án nằm giữa hai lựa chọn: nhiều khung hình hơn một máy xoay đơn, mà không phải khoan tường và kéo dây cho vị trí thứ hai. Đổi lại nó vẫn chỉ là một điểm lắp — nếu hai hướng bạn cần canh nằm ở hai đầu ngôi nhà thì máy nhiều mắt không giải quyết được, vẫn phải là hai máy ở hai chỗ.

Chỗ lắp quyết định model: WiFi, 4G hay năng lượng mặt trời

Xoay hay cố định quyết định số máy, còn chỗ lắp mới quyết định model: có WiFi thì mua bản WiFi, không có mạng thì mua bản 4G, không có điện thì mua bản pin mặt trời. Ba câu hỏi dưới đây chốt nốt phần này.

Chỗ lắp có sóng WiFi không? Camera WiFi trong hệ Yoosee chạy băng tần 2.4GHz, không dùng 5GHz. Nếu router nhà bạn phát cả hai băng tần chung một tên mạng, hãy tách tên riêng cho băng 2.4GHz trước khi cài, vì bước ghép mạng cần điện thoại và camera cùng kết nối vào băng tần 2.4GHz.

Chỗ lắp không có mạng thì sao? Chọn dòng camera 4G lắp SIM. Camera 4G có cả bản cố định lẫn bản xoay, nên câu hỏi xoay hay cố định vẫn đặt ra y hệt, chỉ khác đường truyền — xem thêm bài camera 4G không cần WiFi.

Chỗ lắp không có điện thì sao? Chọn camera năng lượng mặt trời. Với loại chạy pin, mỗi lần mô-tơ quay là một lần tốn pin, nên nếu điểm lắp hay bị che nắng hoặc rơi vào mùa mưa dài ngày, đặt sẵn vài điểm rồi chỉ xoay khi cần sẽ đỡ tốn pin hơn là để máy quét qua lại cả ngày.

Về lưu trữ, cả hai kiểu máy đều dùng được thẻ nhớ microSD, gói lưu trữ đám mây hoặc đầu ghi NVR/NAS qua chuẩn ONVIF.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ mua được một máy thì nên mua camera xoay hay camera cố định?

Nhà chỉ có một lối vào và các chỗ cần nhìn nằm gọn trong một phòng thì máy xoay hợp hơn, vì một thân máy lo được nhiều góc. Từ hai lối vào trở lên thì máy đầu tiên nên là máy cố định canh cửa chính, rồi mới tính tiếp tới máy xoay.

Camera xoay có tự quay theo người không?

Có, trên các model hỗ trợ theo dõi chuyển động, nhưng máy chỉ bám được một mục tiêu tại một thời điểm. Trong lúc bám, phần còn lại của phòng nằm ngoài khung hình, và máy cũng rời khỏi vị trí gốc cho tới khi bạn hoặc chế độ tự động đưa nó về.

Mô-tơ quay có gây tiếng động không?

Có tiếng nhẹ mỗi lần máy đổi hướng. Nếu lắp trong phòng ngủ hoặc phòng em bé, bạn nên tắt chế độ tuần tra tự động vào ban đêm và chỉ xoay bằng tay khi cần.

Xoay nhiều có ảnh hưởng tuổi thọ máy không?

Mô-tơ là bộ phận chuyển động nên đó là chi tiết cần để mắt, khác với máy cố định vốn gần như không có gì hỏng theo kiểu cơ khí. Cách dùng đỡ hao là đặt sẵn vài vị trí thay vì để máy quét qua lại liên tục cả ngày.

Lắp camera xoay ngoài trời được không?

Được, nếu bạn chọn đúng dòng ngoài trời có chuẩn chống nước và nguồn điện phù hợp. Đừng mang máy trong nhà ra treo ngoài trời kể cả khi có mái che, vì vỏ máy trong nhà không có gioăng chống nước ở khe thẻ nhớ và đầu nối.

Camera cố định lắp rồi thấy thiếu góc thì làm sao?

Ba cách: lùi vị trí lắp ra xa hơn, đổi sang model có góc nhìn rộng hơn, hoặc thêm một máy nữa. Đây cũng là lý do nên vẽ hướng nhìn ra giấy trước khi khoan tường.

Chốt lại: bạn nên mua loại nào

Bạn chỉ cần trả lời một câu: có hướng nào mà bạn không chấp nhận việc nó vắng mặt trong bản ghi không? Nếu có, mỗi hướng như vậy cần một camera cố định, phần còn lại giao cho một máy xoay. Nếu không có hướng nào như vậy, một camera xoay 360 là lựa chọn linh hoạt hơn, còn đắt rẻ thế nào thì bảng điền ở trên trả lời chính xác hơn mọi lời khuyên chung chung.

Trước khi đặt hàng, làm ba việc: đi một vòng và liệt kê từng cửa từng quầy như bảng ở trên, đếm số chỗ thuộc nhóm "phải có hình liên tục", rồi kiểm tra chỗ lắp có WiFi 2.4GHz và có điện hay không. Ba việc này ra danh sách máy chính xác hơn bất kỳ bảng thông số nào. Còn nếu vẫn phân vân giữa một máy xoay và một máy nhiều ống kính cho cùng một vị trí, bạn chụp lại sơ đồ mặt bằng rồi hỏi thẳng nơi bạn định mua.

Nếu bạn là chủ cửa hàng, thợ lắp đặt hoặc đang muốn kinh doanh camera tại Việt Nam, điều kiện hợp tác nằm ở trang trở thành nhà phân phối camera Yoosee.