Camera bị vô nước: xử lý ngay thế nào để cứu máy
Khi camera bị vô nước, việc đầu tiên là ngắt nguồn điện ngay từ ổ cắm hoặc bộ nguồn, chứ không phải mở app xem còn hình hay không. Sau đó tháo máy xuống, mở các nắp có thể mở được, lau khô và để máy khô tự nhiên ở nơi thoáng gió ít nhất một đến hai ngày rồi mới cắm điện thử lại. Bài này nói về camera an ninh lắp ngoài trời hoặc hiên nhà; nếu bạn đang tìm cách cứu điện thoại bị rơi xuống nước thì đó là chuyện khác, các bước không giống nhau.
Dấu hiệu nào cho thấy camera đã bị vô nước?
Các dấu hiệu thường gặp, từ nhẹ đến nặng:
| Dấu hiệu | Mức độ | Thường do đâu |
|---|---|---|
| Hình mờ, nhòe như có sương, nhất là sáng sớm | Nhẹ | Hơi ẩm đọng bên trong kính ống kính |
| Có giọt nước hoặc vệt nước khô sau kính | Trung bình | Nước lọt qua gioăng hoặc nắp khe thẻ |
| Hình chập chờn, mất kết nối, tự khởi động lại sau mưa | Trung bình đến nặng | Nước ở đầu dây, jack nối hoặc bo mạch |
| Không lên nguồn, đèn không sáng | Nặng | Chập mạch nguồn hoặc bo đã bị ảnh hưởng |
| Có vệt xanh, trắng hoặc gỉ trên chân linh kiện, đầu jack | Rất nặng | Bo mạch hoặc đầu nối đã bị oxy hóa |
Nếu máy không lên nguồn sau mưa, đọc thêm bài camera Yoosee không lên nguồn để loại trừ trường hợp hỏng bộ nguồn chứ không phải bản thân camera.
Việc cần làm ngay khi phát hiện camera bị vô nước
Làm theo đúng thứ tự, đừng nhảy bước:
- Ngắt nguồn trước tiên. Rút bộ nguồn khỏi ổ điện, hoặc tắt cầu dao nhánh cấp cho camera. Nếu ổ cắm, dây hoặc tay bạn đang ướt, tắt cầu dao tổng trước rồi mới chạm vào. Nếu camera lấy điện qua dây mạng (PoE), rút dây mạng ở đầu ghi hoặc bộ chia mạng. Với camera dùng pin, tắt máy hoặc tháo pin nếu dòng máy cho phép.
- Tháo máy xuống ở nơi an toàn. Nếu camera ở trên cao, chỉ leo khi trời đã tạnh, thang đặt trên nền khô và có người giữ thang. Không leo khi đang mưa hay còn sấm sét.
- Lau khô bên ngoài. Dùng khăn mềm, khô lau vỏ, đầu dây, jack nối. Lắc nhẹ cho nước đọng trong khe chảy ra.
- Mở những phần được phép mở. Nắp khe thẻ nhớ, nắp che jack, nắp pin (tùy dòng máy). Rút thẻ nhớ ra lau khô riêng. Không tự tháo vít vỏ máy nếu bạn không quen, vì có thể làm hỏng gioăng và mất bảo hành.
- Để khô tự nhiên. Đặt máy ở nơi thoáng gió, có thể để trước quạt mát, quay các khe mở xuống dưới.
- Chờ đủ lâu rồi mới thử. Tối thiểu một đến hai ngày. Máy càng ngấm nhiều nước thì càng nên chờ lâu hơn.
- Cắm điện thử ở trong nhà trước. Thử máy dưới mái che, quan sát đèn, hình ảnh, kết nối trong vài giờ rồi mới lắp lại lên vị trí cũ.
Những việc tuyệt đối KHÔNG nên làm
Nhiều máy hỏng hẳn không phải vì nước, mà vì những việc làm vội ngay sau đó:
- Không cắm điện thử "xem còn sống không". Khi bo mạch còn ướt, cấp điện là lúc dễ chập nhất. Máy có thể vẫn cứu được nếu để khô, nhưng một lần cắm thử sớm có thể làm cháy linh kiện.
- Không sấy nóng bằng máy sấy tóc ở mức nóng, không phơi nắng gắt, không cho vào lò. Nhiệt cao có thể làm cong vỏ nhựa, hỏng gioăng cao su, làm hơi nước đẩy sâu vào trong và đọng lại ở mặt trong ống kính. Nếu muốn dùng máy sấy, chỉ để chế độ gió mát và để cách xa.
- Không ngâm vào gạo. Bụi gạo dễ lọt vào khe máy; túi hút ẩm sạch tốt hơn.
Vì sao sáng nào camera cũng đọng hơi nước?
Trường hợp này hay bị hiểu nhầm là "máy bị vô nước". Ban đêm nhiệt độ giảm, hơi ẩm trong không khí bên trong vỏ máy ngưng tụ thành sương ở mặt trong kính. Đến trưa nắng lên, sương tan, hình lại rõ. Hiện tượng này thường do:
- Gioăng đã lão hóa hoặc lắp không kín, nên không khí ẩm lọt vào dần dần mỗi ngày.
- Nắp khe thẻ nhớ không đậy chặt sau lần thay thẻ gần nhất.
- Máy từng bị vô nước nhưng chưa khô hẳn đã lắp lại.
- Vị trí lắp hứng mưa tạt trực tiếp hoặc ngay dưới chỗ nước mái chảy xuống.
Cách xử lý: tháo xuống, làm khô theo các bước ở trên, kiểm tra lại gioăng và nắp, rồi cân nhắc thêm mái che. Bài camera ngoài trời có cần mái che không phân tích khi nào mái che thật sự giúp ích.
Kiểm tra từng điểm nước hay lọt vào
Nước thường vào qua các chỗ nối chứ không qua thân máy:
Gioăng và vỏ máy
Xem viền cao su quanh nắp, quanh kính có bị nứt, chai cứng, lệch khỏi rãnh không. Vỏ máy có vết nứt nhỏ sau va đập hay nắng lâu ngày không.
Nắp khe thẻ nhớ
Đây là chỗ hay bị bỏ quên nhất. Mỗi lần thay thẻ xong phải đậy lại thật khít, vặn đủ vít nếu có. Nếu thẻ nhớ từng bị ướt mà sau đó máy báo lỗi thẻ, xem thêm bài camera không nhận thẻ nhớ.
Đầu dây và jack nối
Nhiều camera ngoài trời có đoạn dây đuôi với jack nguồn và jack mạng. Nếu các jack này để trần ngoài trời, nước mưa chảy dọc dây vào thẳng đầu nối. Dấu hiệu là jack có vệt gỉ xanh hoặc trắng. Nên gom các mối nối vào hộp kỹ thuật, xem hướng dẫn ở bài hộp chống nước cho mối nối camera.
Hướng đi dây
Dây đi vào máy nên có một đoạn võng thấp hơn điểm vào máy, để nước theo dây nhỏ xuống ở điểm thấp nhất thay vì chảy vào máy.
Khi nào camera bị vô nước còn cứu được, khi nào nên bỏ?
| Tình trạng sau khi đã làm khô và thử lại | Khả năng | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Lên nguồn, hình rõ, kết nối ổn định | Cứu được | Sửa điểm lọt nước rồi lắp lại |
| Lên nguồn nhưng hình vẫn mờ do hơi đọng bên trong | Cứu được | Làm khô thêm, thay gioăng nếu chai |
| Lên nguồn nhưng chập chờn, tự khởi động lại | Cần kiểm tra | Kiểm tra bộ nguồn, jack nối, rồi mới kết luận |
| Không lên nguồn dù bộ nguồn đã thử tốt | Khó | Mang đến thợ kiểm tra bo mạch |
| Bo mạch có gỉ xanh, mùi khét, linh kiện phồng | Thường nên bỏ | So sánh chi phí sửa với mua máy mới |
Nếu máy vẫn lên nguồn nhưng màn hình trong app tối đen, đọc thêm bài camera bị đen màn hình.
Khi nào nên gọi thợ
- Máy bị vô nước kèm sấm sét hoặc aptomat nhảy: cần người có chuyên môn kiểm tra cả đường điện, xem thêm bài chống sét cho camera.
- Máy lắp ở vị trí cao, cần thang dài hoặc phải đứng trên mái.
- Đã làm khô đủ lâu mà vẫn không lên nguồn.
- Cần mở vỏ máy để thay gioăng hoặc vệ sinh bo mạch.
Các tình huống chung khi nào tự sửa được và khi nào nên gọi thợ có trong bài sửa camera.
Phòng tránh để không bị vô nước lần sau
- Chọn đúng loại máy dùng ngoài trời và đặt ở vị trí ít hứng mưa tạt. Bài camera ngoài trời chống nước giải thích nên chọn và lắp thế nào.
- Mọi mối nối dây đều cho vào hộp kín, không để jack trần.
- Tạo đoạn võng dây trước điểm vào máy.
- Sau mỗi lần thay thẻ nhớ, kiểm tra lại nắp khe thẻ.
- Trước mùa mưa, tháo kiểm tra gioăng, vỏ, đầu dây một lần. Lịch kiểm tra gợi ý có trong bài bảo trì camera định kỳ.
Dành cho đại lý / thợ lắp
Mùa mưa là lúc cửa hàng nhận nhiều cuộc gọi kiểu "camera bị vào nước rồi". Khi khách gọi, câu đầu tiên nên dặn là rút điện ngay và đừng cắm thử, vì nhiều máy hỏng hẳn chính ở lần cắm thử này. Sau đó hỏi ba điều: nước đọng ở đâu (sau kính, khe thẻ hay đầu dây), máy còn lên nguồn không, và có liên quan sấm sét không. Ba câu này đủ phân loại ca nào hướng dẫn khách tự làm khô, ca nào phải đến tận nơi. Nếu bạn đang tìm nguồn hàng camera để kinh doanh, xem thông tin tại trang trở thành nhà phân phối camera Yoosee.
Câu hỏi thường gặp về camera bị vô nước
Camera IP bị vô nước có tự khô và chạy lại được không?
Có thể, nếu bạn ngắt nguồn sớm và chưa cắm thử khi máy còn ướt. Hơi ẩm nhẹ thường khô được sau một đến hai ngày để nơi thoáng gió. Nhưng nếu nước đã vào bo mạch và gây gỉ, máy có thể chạy lại tạm thời rồi lỗi lại sau đó.
Có nên dùng máy sấy tóc để làm khô camera không?
Chỉ dùng gió mát và để cách xa; gió nóng dễ làm biến dạng vỏ, hỏng gioăng. Để khô tự nhiên cùng túi hút ẩm an toàn hơn. Nếu vẫn muốn hút ẩm nhanh, đặt máy trong hộp kín cùng vài túi hút ẩm.
Camera bị đọng hơi nước trong ống kính mỗi sáng có phải hỏng không?
Chưa chắc là hỏng, mà là dấu hiệu máy đang hở ở đâu đó, thường là gioăng hoặc nắp khe thẻ. Cần tháo xuống làm khô, kiểm tra và đậy kín lại. Để lâu, hơi ẩm có thể ảnh hưởng đến bo mạch.
Camera bị vào nước có được bảo hành không?
Tùy chính sách của nơi bán và dòng máy. Hãy liên hệ cửa hàng nơi mua trước khi tự mở vỏ máy, vì việc tự tháo vít hoặc can thiệp bên trong có thể ảnh hưởng đến quyền bảo hành.