Camera ngoài trời có cần mái che không? Nước lọt vào từ đâu và cách đi dây cho đúng

Camera ngoài trời không bắt buộc phải có mái che nếu thân máy vốn được chế tạo để lắp ngoài trời. Thân máy đã được nhà sản xuất làm kín sẵn; những chỗ do người lắp tự tạo ra — mối nối dây, giắc nguồn, đầu mạng bấm tại chỗ — mới là nơi phải tự lo chống nước. Mái che vì thế chỉ đáng làm khi nó che đúng mấy chỗ đó.

Bài này chỉ nói về nước: đi vào bằng đường nào, miệng giắc quay hướng nào, đi dây ra sao, và hình mờ sau mưa là hơi nước hay máy đã hỏng. Độ cao, góc quay và cách cố định nằm ở bài cách lắp đặt camera ngoài trời.

Camera ngoài trời có cần mái che không?

Không bắt buộc, nhưng nên có trong ba trường hợp cụ thể.

• Nếu chỗ lắp bị mưa tạt ngang (mưa hắt) — mặt tiền trống trải, sân thượng, tường đầu hồi — thì nên che cho mặt kính đỡ đọng nước thành vệt.
• Nếu camera nằm ngay dưới mép mái tôn hoặc máng xối, nơi nước dồn thành dòng đổ xuống, thì nên che hoặc lùi máy vào trong.
• Nếu mặt máy hứng nắng chiếu thẳng nhiều giờ mỗi ngày, tấm che giúp giảm nhiệt cho vỏ và cho gioăng.

Ngược lại, nếu chỗ lắp chỉ hứng mưa rơi thẳng, máy bắt dưới mái đua và mối nối làm tử tế, thì thêm một tấm che cũng không giải quyết thêm được gì.

Một chi tiết ít người để ý: mái che quá sát và quá thấp sẽ làm hỏng hình ban đêm. Đèn hồng ngoại hắt lên tấm che rồi phản ngược về ống kính, ban ngày vẫn nét nhưng cả đêm trắng xóa. Đã làm thì làm rộng hơn thân máy, mép trước đưa ra xa mặt kính.

Nước vào camera ngoài trời bằng những đường nào?

Có bốn đường, và chỉ một đường trong đó đi qua thân máy.

1. Mưa rơi thẳng và mưa tạt vào vỏ máy. Đường duy nhất mà nhà sản xuất đã tính trước.
2. Mối nối dây. Chỗ hai giắc nguồn cắm vào nhau, chỗ đầu mạng bấm tại chỗ — do người lắp đấu ngoài trời, nên cũng là chỗ phải xem trước tiên khi máy có nước.
3. Nước men theo vỏ dây. Dây đi thẳng từ trên xuống đầu nối thì nước chảy dọc thân dây, tới miệng giắc là chui vào.
4. Hơi ẩm ngưng tụ bên trong. Ngày nóng đêm lạnh, không khí ẩm trong hộp nối hay khoang máy ngưng thành nước — không cần mưa vẫn có nước.

Đường 3 và 4 là hai đường mái che không cứu được, nên máy che kỹ vẫn có thể chết sau một mùa mưa.

Làm sao biết nước vào từ đâu? Tháo cụm nối xuống rồi nhìn chân tiếp xúc. Chân đồng xỉn đen hoặc phủ một lớp xanh thì nước vào từ mối nối; đầu nối sạch mà bên trong mặt kính có vệt loang thì kiểm tra gioăng thân máy và nắp che khe thẻ nhớ.

Vì sao đầu nối là chỗ yếu nhất, và miệng giắc phải quay về hướng nào?

Đầu nối yếu vì đó là điểm duy nhất không do nhà máy làm kín: thân máy đúc liền và có gioăng, còn cụm dây thì người lắp đấu tại chỗ rồi để mặc ngoài trời hoặc nhét vào hốc tường.

Nguyên tắc gọn nhất: cụm đầu nối phải nằm thấp hơn thân máy và miệng giắc quay xuống đất. Giắc ngửa mặt lên trời là một cái cốc hứng nước. Chỗ dễ làm ngược là khi bắt camera lên trần mái hiên: máy úp xuống, bó dây vểnh lên, phải dùng dây rút kéo cụm nối xuống.

Cùng nhóm với đầu nối là nắp cao su che khe thẻ nhớ và nút reset, cũng do người lắp mở ra. Lắp thẻ xong quên đóng nắp, hoặc đóng mà không ấn hết cho gioăng ăn khít, là nước có đường vào — cách lắp thẻ đúng ở bài cài đặt thẻ nhớ vào camera Yoosee.

Càng ít mối nối thì càng ít đường cho nước vào — đó là lợi thế thực tế của camera 4G ngoài trời và camera năng lượng mặt trời: không phải kéo dây mạng ra ngoài trời, có dòng còn không phải kéo cả dây nguồn, nên cách lắp camera 4G cũng ít điểm phải chống nước hơn.

"Bụng nước" cho dây: chi tiết nhỏ nhất mà hiệu quả nhất

Cách rẻ nhất để chặn nước đi theo dây là tạo một "bụng nước": cho dây võng xuống thấp hơn điểm cần bảo vệ. Trước khi dây vào đầu nối, vào hộp nối hay lỗ khoan xuyên tường, cho dây chạy xuống một đoạn rồi mới vòng ngược lên; nước chảy dọc vỏ dây sẽ tới điểm thấp nhất đó rồi nhỏ giọt xuống đất.

Hai chi tiết đi kèm:

• Lỗ khoan xuyên tường phải dốc xuống về phía ngoài, không khoan ngang và tuyệt đối không dốc vào trong; xong thì bơm keo silicon quanh dây.
• Ống ghen (ống ruột gà) cũng dẫn nước. Đừng bịt kín cả hai đầu: đầu thấp phải để hở, nếu không cả đoạn ống thành máng chứa nước.

Lắp camera dưới mái tôn có an toàn không?

Dưới mái tôn chưa chắc đã khô, dù chủ nhà thường tin là đã che kỹ. Có ba lý do.

Nước dồn thành dòng ở mép tôn. Mái tôn có sóng nên nước chảy theo rãnh rồi đổ xuống thành từng dòng ở mép; camera bắt ngay dưới mép hứng trọn dòng đó, mạnh hơn hẳn mưa rơi tự nhiên. Máng xối tắc lá còn dồn nước gắt hơn nữa, nên trước mùa mưa hãy dọn máng.

Nước bắn ngược từ dưới lên. Nước rơi xuống nền xi măng hoặc bậc thềm sẽ bắn ngược lên, nên camera lắp thấp trong hiên vẫn ướt — ướt từ phía dưới, tức là đúng hướng mà miệng giắc quay xuống.

Nhiệt. Gầm mái tôn buổi trưa rất nóng, đêm nguội nhanh; chu kỳ đó vừa làm gioăng lão hóa nhanh vừa kéo hơi ẩm vào khoang máy — đường số 4 ở trên.

Cách xử lý: lùi máy vào trong thay vì bắt sát mép mái; nâng máy khỏi vùng nước bắn ngược mà vẫn nhìn rõ mặt người; bắt vít lên tôn thì bắt vào đỉnh sóng, mỗi vít một ron cao su.

Hộp chống nước cho đầu nối camera: chọn loại nào và lắp ra sao?

Nghe thì ngược đời, nhưng hộp nối chỉ có tác dụng khi thoát được nước, chứ không phải khi kín tuyệt đối.

Cách làm quen thuộc là quấn thật nhiều băng keo điện quanh cụm giắc. Nhưng hơi ẩm vẫn lọt qua mép quấn, còn nước đọng thì không có đường ra: búi băng keo giữ ẩm áp sát chân đồng suốt mùa mưa, nên quấn kín mà không cho nước thoát là làm hại chứ không phải bảo vệ.

Làm đúng thì chọn một trong hai cách:

• Hộp nối ngoài trời có ron nắp: đặt thấp hơn thân máy, lỗ luồn dây quay xuống, chừa một lỗ thoát nhỏ ở đáy, bơm silicon quanh chỗ dây chui vào chứ không bơm đầy hộp.
• Quấn băng keo tự dính theo kiểu lợp ngói: từ dưới quấn ngược lên, vòng sau đè lên vòng trước để nước tràn qua bề mặt thay vì chui vào mép; cách này chỉ nên dùng cho mối nối tạm.

Hai việc đừng làm: bọc thân camera bằng túi ni lông cho khỏi mưa, vì túi giữ ẩm và giữ nhiệt; bịt lỗ thoát nước hoặc khe thông hơi mà nhà sản xuất đã chừa sẵn trên thân máy.

Sau mưa hình bị mờ: hơi nước hay camera đã hỏng?

Nếu hình trong trở lại sau vài giờ nắng thì đó là hơi nước đọng; nếu mờ đều cả ngày lẫn đêm và không tự hết thì phải nghi máy hỏng thật. Ba dấu hiệu phân biệt nhanh:

• Mờ theo giờ trong ngày, nặng lúc sáng sớm rồi tự hết khi nắng lên: đó là ngưng tụ. Lau mặt kính ngoài mà hết thì nước chỉ đọng bên ngoài.
• Nhìn nghiêng thấy giọt nước hoặc vệt loang bên trong mặt kính: nước đã vào khoang, xử lý ngay.
• Ban đêm trắng xóa nhưng ban ngày vẫn nét: trường hợp này hãy kiểm tra mạng nhện, bụi bám trên mặt kính và khoảng cách của tấm che trước khi nghĩ đến nước — đèn hồng ngoại hắt vào mấy thứ đó rồi phản ngược về ống kính; xem thêm bài tại sao camera an ninh bị mờ.

Nghi có nước bên trong thì làm gì? Ngắt điện, tháo máy xuống, lau khô bên ngoài rồi bỏ vào hộp kín cùng vài gói hút ẩm, ít nhất qua một đêm. Đừng sấy nóng hay phơi nắng gắt: nhiệt cao làm hỏng gioăng và lớp phủ mặt kính. Quan trọng nhất: đừng cấp điện lại khi máy còn ẩm — máy có thể chết ở lần cắm điện tiếp theo chứ không phải lúc ngấm nước.

Trước và sau mưa bão nên kiểm tra những gì?

Trước mùa mưa, mỗi máy xem lại ba thứ: "bụng nước" còn đúng chiều, không bị buộc căng lên ở lần sửa gần nhất; nắp cao su khe thẻ nhớ đã ấn khít chưa; và nếu là camera năng lượng mặt trời thì lau tấm pin, chỉnh độ nghiêng để nước không đọng lại — chi tiết ở bài cách dùng camera năng lượng mặt trời.

Sau đợt mưa lớn, xem lại hình vào sáng sớm hôm sau, lúc hơi nước ngưng tụ nhiều nhất; xem thêm hộp nối có đọng nước không, và máy có tự khởi động lại nhiều lần trong đêm không — đó là dấu hiệu nguồn chập chờn vì ẩm.

Trước khi mua nên đọc kỹ những mục nào trong tài liệu nhà sản xuất?

Đừng hỏi người bán "máy này có chống nước không", câu đó ai cũng trả lời có. Hãy mở tài liệu chính thức của nhà sản xuất cho đúng model bạn định mua và tìm ba mục:

1. Mục chống bụi — chống nước, ghi bằng ký hiệu IP kèm hai chữ số; đọc đúng dòng của model đó, đừng lấy con số của model khác cùng hãng.
2. Cụm dây và phụ kiện đi kèm: đã có sẵn nắp che giắc chưa, có kèm hộp nối không.
3. Nắp che khe thẻ nhớ nằm ở đâu, có ron chưa.

Khi mua tại Việt Nam, hỏi thêm hồ sơ hợp quy theo QCVN 117:2023/BTTTT của model đó. Camera ngoài trời chạy ứng dụng Yoosee có cả bản dùng SIM 4G lẫn bản chạy pin năng lượng mặt trời; chỗ khó đi dây thì nên chọn dòng ít mối nối.

Vậy rốt cuộc có cần mái che không? Trả lời ba câu: chỗ lắp có bị mưa tạt ngang hoặc nằm dưới mép mái tôn không; miệng giắc đã quay xuống và dây đã có "bụng nước" chưa; hộp nối đã có đường thoát nước chưa. Câu đầu là "có" thì làm mái che rộng; hai câu sau chưa xong thì sửa trước, vì chúng quyết định tuổi thọ chiếc camera nhiều hơn tấm che. Nếu bạn còn đang chọn máy, hai bài camera ngoài trời loại nào tốt nhất và camera an ninh không dây ngoài trời giúp khoanh vùng.

Câu hỏi thường gặp

Camera ngoài trời có bắt buộc phải làm mái che không?

Không bắt buộc. Thân máy ngoài trời được đúc liền và có gioăng ngay từ nhà máy, nên mái che chỉ cần trong ba trường hợp đã nêu ở trên. Chỗ yếu thật sự là cụm đầu nối, vì đó là điểm duy nhất do người lắp đấu tại chỗ chứ không phải nhà máy làm kín.

Miệng giắc nối nên quay về hướng nào?

Quay xuống. Nước chảy theo dây rồi đọng ở chỗ thấp nhất, nên miệng giắc ngửa lên là để nước có đường vào. Kèm theo đó, cho dây võng xuống một đoạn tạo "bụng nước" trước khi vào đầu nối, vào hộp nối hoặc vào lỗ khoan xuyên tường.

Lắp dưới mái tôn thì khỏi lo nước phải không?

Không hẳn. Dưới mái tôn chưa chắc đã khô dù chủ nhà thường tin là đã che kỹ, và bài này nêu ba lý do vì sao. Mái tôn giúp che mưa rơi thẳng, nhưng không xử lý được nước tạt ngang và nước đi theo dây.

Hộp nối chống nước nên chọn loại kín tuyệt đối phải không?

Ngược lại. Hộp nối chỉ có tác dụng khi thoát được nước, chứ không phải khi kín tuyệt đối — hộp kín mà hơi ẩm lọt vào rồi không ra được thì nước sẽ đọng lại ngay trên đầu nối.

Sau mưa hình bị mờ thì camera hỏng rồi phải không?

Chưa chắc. Nếu hình trong trở lại sau vài giờ nắng thì đó là hơi nước đọng; còn nếu mờ đều cả ngày lẫn đêm và không tự hết thì mới nghi máy hỏng thật.

Bạn là thợ lắp đặt hoặc cửa hàng?

Lắp càng nhiều điểm thì mùa mưa càng ngại quay lại chỗ cũ. Ba thứ quyết định chuyện đó nằm gọn trong ngày lắp: miệng giắc có quay xuống không, dây đã có "bụng nước" chưa, hộp nối có đường thoát nước chưa. Làm đúng ngay hôm lắp rẻ hơn hẳn một chuyến đi lại không công.

Nếu bạn muốn chủ động nguồn hàng camera 4G và camera năng lượng mặt trời — hai dòng ít mối nối ngoài trời hơn — kèm tài liệu kỹ thuật theo từng dòng, có thể xem điều kiện trở thành nhà phân phối camera Yoosee tại Việt Nam.