Camera quán cà phê: đi chung wifi với khách hay tách mạng riêng?

Với camera quán cà phê, câu trả lời ngắn là: nên tách camera ra một mạng wifi riêng, không cho chung với mạng khách đang dùng, và đặt máy ở những chỗ nhìn được quầy, lối đi, cửa ra vào chứ không nhìn xuống từng bàn. Hai việc này giải quyết gần hết rắc rối đặc thù của quán cà phê: wifi mở cho cả trăm người lạ, khách ngồi laptop hàng giờ và giờ mở cửa dài từ sáng tới tối.

Quán ăn thì khách vào, ăn, đi. Quán cà phê thì khách ở lại, mở máy tính, để điện thoại trên bàn, đứng dậy đi vệ sinh để lại cả đống đồ. Nên bài này không bàn chuyện bếp hay dầu mỡ (phần đó có trong bài lắp camera quán ăn), mà chỉ bàn những thứ riêng của quán cà phê.

Camera đi chung wifi khách hay tách riêng?

Nên tách. Có ba lý do, và lý do nào cũng thực tế hơn chuyện bảo mật nghe cho oai.

Thứ nhất, băng thông. Khách xem phim, họp video, tải file nặng thì đường truyền của quán bị ăn hết. Camera gửi hình ra ngoài nên cần đường lên (upload) ổn định; nếu mạng khách làm nghẽn, hình xem từ xa dễ bị giật. Chuyện sóng và đường truyền yếu khá phổ biến, xem thêm bài wifi yếu có lắp được camera không.

Thứ hai, người lạ cùng mạng. Mạng khách là mạng công cộng theo đúng nghĩa. Thiết bị nào nối vào đó cũng cùng chỗ với hàng chục máy lạ. Camera, máy tính tiền, máy in bill nên nằm trong mạng mà khách không vào được.

Thứ ba, đổi mật khẩu. Quán cà phê hay đổi mật khẩu wifi khách (in trên menu, dán trên tường, đổi khi nhân viên nghỉ). Nếu camera nối vào mạng đó, mỗi lần đổi mật khẩu là tất cả camera rớt và phải cài lại. Camera ở mạng riêng với mật khẩu ít đổi thì không dính vào chuyện này.

Cách tách khá đơn giản

1. Đặt tên hai mạng khác nhau, ví dụ một mạng tên quán cho khách, một mạng tên khác cho nội bộ.
2. Bật tính năng mạng khách (guest network) trên bộ phát nếu bộ phát có, và để khách chỉ dùng mạng đó. Tên menu khác nhau theo từng hãng bộ phát, bạn cần xem hướng dẫn của đúng chiếc bộ phát đang dùng.
3. Nối camera vào mạng nội bộ. Camera dùng ứng dụng Yoosee thường kết nối wifi băng tần 2.4GHz, nên mạng nội bộ cần phát băng tần này (hãy kiểm tra trên nhãn hoặc hướng dẫn của đúng model bạn mua).
4. Nếu bộ phát quá cũ, không có mạng khách, cách sạch nhất là dùng hai bộ phát: một bộ cho khách, một bộ cho camera và máy tính tiền, cùng nối ra đường internet của quán.

Một lưu ý trung thực: nếu bộ phát bật chế độ cô lập thiết bị giữa các mạng, điện thoại của bạn khi ở quán và nối vào mạng khách có thể không xem được camera qua đường nội bộ. Khi đó ứng dụng sẽ đi vòng qua internet nên vẫn xem được, chỉ chậm hơn một chút. Mọi thứ cụ thể phụ thuộc bộ phát và model camera.

Nếu quán chỉ có một bộ phát duy nhất của nhà mạng

Rất nhiều quán nhỏ chỉ có đúng một chiếc modem do nhà mạng lắp. Đừng ép phải tách bằng mọi giá. Cách tạm chấp nhận được là bật mạng khách riêng nếu modem có. Nếu không, hãy đặt mật khẩu mạng chính thật dài và đừng in lên menu, rồi cắm thêm một bộ phát nhỏ riêng cho khách. Khi quán bắt đầu có nhiều hơn vài camera, hãy đầu tư thêm một bộ phát.

Khách ngồi laptop hàng giờ: đặt camera sao cho không quay vào màn hình

Đây là chỗ quán cà phê khác hẳn quán ăn. Khách mở email, tài khoản ngân hàng, tài liệu công việc ngay trên bàn. Camera quay trúng màn hình thì vừa khó chịu cho khách, vừa là rủi ro cho chính quán nếu hình bị lộ.

Nguyên tắc: camera nhìn bao quát lối đi và khu ngồi từ xa, không nhìn rõ từng bàn.

• Đặt cao và chếch, thường là góc phòng hoặc gần trần, hướng ra phía lưng ghế hoặc nhìn dọc lối đi. Màn hình laptop quay về phía người ngồi, còn camera ở phía sau lưng họ thì không đọc được chữ.
• Tránh đặt đối diện hàng ghế sát tường, vì đó là hướng mọi màn hình đang quay về.
• Đừng dùng camera ống kính zoom hay độ nét quá cao chĩa vào khu ngồi; bạn không cần đọc chữ trên laptop để biết ai đang ngồi đó.
• Sau khi lắp, tự ngồi thử. Ngồi vào chỗ khách hay ngồi, mở màn hình, rồi xem lại trên ứng dụng xem có đọc được chữ trên màn hình không. Nếu đọc được, dời hoặc hạ góc camera.
• Dán biển báo ở lối vào và khu ngồi để khách biết quán có camera, xem biển báo khu vực có camera quan sát.

Có thể bạn nghĩ cần camera sát từng bàn để xử lý trường hợp mất laptop. Thực tế, camera bao quát lối đi đã cho thấy ai lại gần bàn, ai cầm đồ ra cửa, vậy là đủ để làm việc. Còn chuyện chữ trên màn hình thì bạn không cần.

Đồ khách để quên trên bàn

Quán cà phê gặp chuyện này mỗi tuần: điện thoại nằm trên ghế sofa, ví để quên, ô để cạnh cửa. Và khách quay lại hỏi, hoặc có người khác lấy mất.

Camera giúp được hai việc khác nhau:

• Tìm lại cho khách. Khách quay lại và nhớ ngồi bàn nào, khoảng mấy giờ, bạn tua lại khoảng giờ đó xem ai dọn bàn, ai nhặt. Cách tìm và xuất đoạn hình xem bài trích xuất video camera khi mất trộm.
• Nhắc nhân viên dọn bàn ghi lại món đồ nhặt được. Việc này không cần camera, nhưng camera giúp bạn đối chiếu khi cần.

Để làm được, camera phải ghi liên tục chứ không chỉ ghi khi có chuyển động, vì đồ nằm yên trên bàn không tạo chuyển động. Khả năng ghi liên tục vào thẻ nhớ hay đám mây tùy model, hãy xem nhãn hoặc hướng dẫn. Và đừng quên thẻ nhớ của quán mở cửa mười mấy tiếng mỗi ngày sẽ đầy nhanh hơn của nhà ở, nên cần biết camera lưu được bao ngày trước khi ghi đè.

Bạn cũng nên có một quy tắc rõ trong quán: đồ khách để quên đưa vào một hộp và ghi giờ nhặt. Camera chỉ là bằng chứng bổ sung, không thay được quy trình.

Quầy pha chế và quầy thu ngân

Quầy pha chế là nơi tiền, nguyên liệu và kỹ thuật pha cùng nằm trong một khung hình.

• Lắp chếch từ phía sau và trên cao để thấy tay người pha, máy tính tiền và mặt khách khi đứng gọi nước.
• Nhìn được ngăn kéo tiền và màn hình máy tính tiền, nhưng nhớ kiểm tra không bị tủ lạnh, máy xay hay bình đựng che mất.
• Cẩn thận với kính và tủ trưng bày, ánh đèn phản chiếu làm hình bị lóa, nên thử vào đúng giờ đèn bật.
• Quầy có ánh sáng ngược từ cửa kính thì hình dễ tối; thử vào buổi chiều rồi mới quyết định vị trí cuối.

Việc kiểm soát tiền và nguyên liệu ở quán cà phê giống nhiều loại hình khác, ví dụ camera nhà hàng hay một cửa hàng tạp hóa, nhưng khác ở chỗ quán cà phê thường ít nhân viên, một người vừa pha vừa thu tiền, nên một camera đặt đúng chỗ ở quầy có ích hơn vài camera đặt tùy tiện.

Chỗ ngồi sân ngoài và bãi giữ xe

Sân ngoài có nắng, mưa, gió, côn trùng và đèn xe chiếu thẳng vào ống kính.

• Dùng camera ngoài trời cho khu này, vì camera trong nhà không chịu được nước mưa. Mức chống nước phụ thuộc model, hãy đọc nhãn.
• Lắp dưới mái hiên, tránh hướng nắng chiếu trực tiếp vào ống kính lúc sáng và chiều.
• Bãi giữ xe (nếu quán có) cần một mắt nhìn lối ra vào và một mắt bao quát toàn bãi. Đây cũng là chỗ quán gặp khiếu nại đắt nhất. Gợi ý chi tiết hơn có trong bài về cách bố trí camera quan sát.
• Ban đêm quán còn mở thì ánh sáng sân ngoài thường yếu, một bóng đèn thêm đôi khi cải thiện hình hơn đổi camera.

An toàn: nếu cần kéo dây điện, bắc thang lên mái hiên hoặc lắp trên cột, hãy tắt nguồn điện ở khu vực đó và nhờ thêm một người giữ thang, hoặc gọi thợ điện nếu phải đụng vào dây điện lưới.

Giờ mở cửa dài: lịch ghi và cảnh báo

Quán cà phê mở từ sáng sớm tới đêm muộn, nên cách đặt cảnh báo ở quán ăn không áp dụng nguyên xi.

• Trong giờ mở cửa, báo chuyển động gần như vô nghĩa vì lúc nào cũng có người. Tắt đi để khỏi bị làm phiền cả ngày.
• Sau giờ đóng cửa mới bật báo chuyển động cho cửa chính, cửa sau, quầy. Nhiều ứng dụng cho đặt lịch theo khung giờ, nhưng tên và vị trí menu thay đổi theo phiên bản ứng dụng và model, nên hãy tìm trong phần cài đặt cảnh báo của camera.
• Giờ đóng và mở cửa là hai thời điểm đáng xem lại nhất: ai mở cửa, mấy giờ, ai khóa cửa, đèn đã tắt chưa.
• Thẻ nhớ: ghi liên tục mười mấy tiếng mỗi ngày cần thẻ đủ lớn. Dung lượng và số ngày lưu tùy model.

Xem quán từ xa và chia sẻ cho quản lý

Chủ quán cà phê thường không đứng quán cả ngày. Thay vì đưa mật khẩu tài khoản cho quản lý, hãy dùng tính năng chia sẻ của ứng dụng, xem chia sẻ camera Yoosee cho người khác, để khi nhân viên nghỉ việc bạn thu lại quyền dễ dàng. Quán có thêm điểm thứ hai thì tham khảo quản lý nhiều cửa hàng từ xa bằng camera.

Những sai lầm hay gặp ở quán cà phê

• Cho camera dùng chung mạng với khách rồi than hình giật mỗi chiều cuối tuần.
• Lắp camera sát bàn, quay rõ màn hình laptop, khách thấy và không quay lại.
• Chỉ bật ghi khi có chuyển động, nên không còn hình lúc đồ nằm yên trên bàn.
• Quên dán biển báo.
• Đặt camera sân ngoài hướng thẳng ra đường, lóa đèn xe mỗi tối.
• Không thử tua lại hình sau khi lắp xong: đến lúc cần mới biết thẻ nhớ không ghi.

Khi nào nên nhờ người có chuyên môn

Quán có nhiều tầng, nhiều phòng, tường dày hoặc kính nhiều, sóng wifi yếu từng khu thì nên nhờ thợ mạng đo và bố trí bộ phát. Đi dây âm tường, kéo điện ra sân hoặc lên cao cũng nên nhờ người có tay nghề. Còn quán nhỏ một tầng thì thường tự lắp được.

Câu hỏi thường gặp

Camera quán cà phê có nên dùng chung wifi với khách không?

Không nên nếu tránh được. Mạng khách hay nghẽn lúc đông, và là mạng công cộng nên không phải nơi để camera hay máy tính tiền. Hãy dùng mạng riêng cho thiết bị của quán, hoặc ít nhất bật mạng khách tách biệt nếu bộ phát có.

Làm sao để camera không quay vào màn hình laptop của khách?

Đặt cao ở góc phòng, nhìn bao quát lối đi và lưng ghế thay vì nhìn thẳng vào mặt bàn. Sau khi lắp, ngồi thử vào chỗ khách thường ngồi và xem lại hình xem có đọc được chữ trên màn hình không. Nếu đọc được thì hạ góc hoặc dời máy.

Đồ khách để quên trên bàn có tìm lại được bằng camera không?

Được nếu camera đang ghi liên tục và khung hình thấy được bàn đó. Bạn tua lại đúng khoảng giờ khách ngồi để xem ai dọn bàn hoặc nhặt đồ, xem thêm cách xuất video khi cần xem lại sự việc. Nếu camera chỉ ghi khi có chuyển động thì có thể bạn sẽ thiếu đoạn quan trọng.

Có cần biển báo camera trong quán cà phê không?

Nên có. Biển báo là phép lịch sự với khách và cũng giúp răn đe; cách đặt và nội dung gợi ý có trong bài biển báo khu vực có camera quan sát. Khu vệ sinh và nơi thay đồ thì tuyệt đối không lắp camera.

Quán cà phê có sân ngoài nên dùng camera loại nào?

Dùng camera ngoài trời, lắp dưới mái che, tránh hướng nắng và đèn xe. Mức chống nước và khả năng nhìn đêm phụ thuộc từng model, bạn hãy đọc nhãn hoặc hướng dẫn trước khi mua. Nếu sân xa bộ phát, sóng yếu thì cân nhắc đặt thêm bộ phát, hoặc tìm loại camera dùng SIM 4G nếu model đó có hỗ trợ.

Quán cà phê nên lắp bao nhiêu camera?

Quán nhỏ thường bắt đầu từ ba mắt: quầy, cửa ra vào, khu ngồi bao quát. Có sân ngoài hoặc bãi giữ xe thì thêm một đến hai mắt cho mỗi khu. Hãy bắt đầu ít rồi bổ sung sau khi xem hình thật vài tuần.