Camera trông nhà bỏ trống ở quê khi cả nhà đi làm xa
Trông một căn nhà khóa cửa nhiều tháng khác hẳn trông một căn nhà có người ở. Ở nhà có người, camera là để xem lại chuyện đã xảy ra. Ở nhà bỏ trống, camera phải trả lời được ba câu: có ai vào không, bạn có biết ngay không, và ai sẽ tới nơi trong nửa tiếng sau đó. Câu thứ ba mới là câu khó, và nó phải được giải trước khi bạn đi mua máy.
Bài này đi theo thứ tự thực tế: sắp xếp người ở gần, chọn nguồn mạng và nguồn điện cho nhà không ai ở, đặt mấy máy và ở đâu, rồi cách kiểm tra từ xa để camera không chết âm thầm.
Việc phải giải trước: ai tới hiện trường
Bạn ở cách nhà vài trăm cây số. Camera báo có người trong sân lúc hai giờ sáng. Bạn mở app, thấy rõ, rồi sao nữa?
Nếu không có ai trong làng để gọi, camera chỉ cho bạn xem cảnh nhà mình bị mở cửa. Vì vậy hãy sắp xếp phần con người trước, và đặt máy sao cho phù hợp với người sẽ tới:
- Chọn một hoặc hai người ở gần nhất — anh em họ, hàng xóm sát vách, người trông vườn. Nhà có hai người để gọi thì hơn hẳn một, vì luôn có lúc người kia đi vắng.
- Nói trước, đừng nhắn lúc có chuyện. Chỉ cho họ camera đặt ở đâu, bạn sẽ gọi trong trường hợp nào, và hỏi thẳng họ có sẵn lòng không.
- Thỏa thuận rõ họ làm gì. Với hầu hết trường hợp, việc đúng là ra tới nơi bật đèn, đứng ngoài nhìn, gọi thêm người, chứ không tự vào bắt trộm. Nói rõ điều này để họ không thấy khó xử.
- Lưu sẵn số công an xã và số trưởng thôn trong điện thoại, ngay cùng nhóm với số của người trông nhà.
- Nếu có thể, chia sẻ quyền xem camera cho người đó. Họ tự mở app kiểm tra sẽ nhanh hơn nhiều so với việc bạn gọi mô tả qua điện thoại. Cách chia sẻ khác nhau theo từng model, xem hướng dẫn của máy bạn dùng.
Sắp xếp được phần này rồi thì mọi thứ còn lại chỉ là thiết bị.
Nhà không ai ở thì camera chạy bằng gì
Có ba tình huống, chọn theo đúng nhà bạn.
Nhà vẫn còn điện, còn wifi
Trường hợp nhẹ nhất, thường gặp khi vẫn có người sang quét dọn hoặc gia đình cố tình giữ hợp đồng mạng. Camera cắm điện, nối wifi như bình thường. Nhưng lưu ý: nhà không người thì không ai khởi động lại cục phát wifi. Mạng ở quê hay rớt sau mưa gió, và một cục phát treo là camera mất kết nối cho tới lần sau có người về. Nên cắm cục phát qua ổ hẹn giờ để nó tự tắt bật mỗi ngày, và vẫn nên có ít nhất một máy dùng SIM làm đường dự phòng.
Nhà còn điện nhưng đã cắt mạng
Rất phổ biến: cả nhà đi làm xa nên cắt hợp đồng internet cho đỡ tốn, nhưng công tơ điện vẫn để đó. Lúc này dùng camera lắp SIM 4G, cắm điện trực tiếp — nguồn điện ổn định mà không phải nuôi thêm gói cước mạng cố định. Rủi ro cần lường là mất điện: ở quê mất điện vài tiếng là chuyện thường, và người định vào nhà cũng có thể cúp cầu dao ngoài trụ. Ưu tiên máy có pin dự phòng bên trong.
Nhà đã cắt cả điện lẫn mạng
Trường hợp nặng nhất, và cũng là lý do nhiều người bỏ luôn ý định lắp camera. Phương án khả thi là camera dùng SIM 4G chạy bằng pin mặt trời, đặt ngoài trời, không phụ thuộc gì vào căn nhà.
Ba điều kiểm tra trước khi mua:
- Có sóng di động ở đúng vị trí định gắn máy không. Đứng tại chỗ, giơ điện thoại lên đúng độ cao dự định, xem cột sóng của nhà mạng bạn định dùng.
- Có chỗ nắng cho tấm pin không. Mái hiên, đầu hồi, hoặc một cây trụ dựng riêng trong sân. Bóng cây che vài giờ mỗi ngày là đủ để máy hết pin sau vài tuần.
- Mùa mưa ở vùng bạn kéo dài bao lâu. Nhà bỏ trống thì không ai sạc bù giúp, nên hãy đọc trước bài camera năng lượng mặt trời mùa mưa và giảm tải cho máy trước khi mùa mưa tới.
Với cả hai trường hợp dùng SIM, việc quan trọng nhất là đừng để SIM hết hạn. Camera hết tiền trong SIM sẽ lặng lẽ mất kết nối, và bạn thường phát hiện ra quá muộn. Đặt lịch nhắc và bật gia hạn tự động nếu nhà mạng có — cách làm ở bài nạp tiền SIM camera 4G.
Đặt mấy máy, và đặt ở đâu
Nhà bỏ trống không cần nhiều máy. Cần đúng máy ở đúng chỗ, vì mỗi máy thêm vào là thêm một thứ có thể hết pin, mất sóng, hoặc bị gỡ.
Máy thứ nhất: cổng và sân. Đây là máy quan trọng nhất. Đặt sao cho khung hình lấy được cổng, lối đi từ cổng vào nhà, và chỗ để xe nếu có. Người vào nhà bắt buộc phải đi qua đây, nên đây là chỗ bạn có nhiều thời gian phản ứng nhất.
Máy thứ hai: cửa chính hoặc mặt sau nhà. Chọn theo nhà bạn: nếu mặt sau khuất, sát vườn, sát ruộng, không ai nhìn thấy thì đặt ở mặt sau — đó mới là đường người ta chọn. Nhà nào cửa sau chắc chắn thì đặt ở cửa chính.
Máy thứ ba, nếu có: một máy trong nhà. Đặt ở gian giữa hoặc chỗ để tủ, két. Đây là lớp cuối khi hai lớp ngoài đã bị vượt qua, và cũng hữu ích để kiểm tra sau bão xem nhà có dột, có tốc mái không.
Vài lưu ý khi lắp:
- Gắn cao quá tầm với, dùng bu lông thay vì vít gỗ. Nhà không người thì kẻ trộm có thời gian, nên hãy làm cho việc gỡ máy tốn công.
- Đừng chĩa thẳng ra cổng có đèn đường phía sau. Ban đêm nguồn sáng sau lưng đối tượng sẽ làm mặt thành bóng đen.
- Nhớ tán cây sẽ lớn. Cành mọc thêm trong sáu tháng là đủ để che kín khung hình mà bạn không hay biết.
- Chống trộm gỡ chính cái camera: đừng để thẻ nhớ trong máy là bản lưu duy nhất, các cách khác ở bài chống trộm gỡ camera.
Chỉnh thông báo: chỉ báo khi đáng báo
Nhà ở quê có gà, chó, mèo, lá rụng, cành đung đưa, xe chạy ngoài ngõ. Để nguyên cài đặt mặc định thì mỗi ngày bạn nhận vài chục thông báo, và chỉ sau một tuần là bạn tắt hết — đúng lúc đó camera trở thành đồ trang trí.
Hai việc làm ngay hôm lắp:
Khoanh vùng phát hiện cho chỉ còn cổng, lối vào và cửa. Bỏ đường làng, bỏ phần trời, bỏ vườn. Cách khoanh ở bài cài vùng phát hiện chuyển động camera Yoosee.
Bật lọc người nếu model của bạn có. Tính năng phân biệt người với vật nuôi giúp cắt phần lớn báo động thừa ở nông thôn, nhưng có hay không là tùy model — hỏi nơi bán trước khi mua nếu điều này quan trọng với bạn.
Nếu máy có còi và đèn chớp, hãy bật. Với nhà bỏ trống, tự răn đe quan trọng hơn ghi hình, vì bạn ở xa và người tới nơi cũng cần thời gian. Một tiếng còi ở căn nhà mà ai cũng tưởng vắng người thường đủ để người ta bỏ đi.
Và đừng để hàng xóm bị làm phiền: nếu còi hú nhiều lần vì báo động rác, họ sẽ là người đầu tiên yêu cầu bạn tắt nó.
Kiểm tra từ xa để camera không chết âm thầm
Đây là chỗ hầu hết mọi người thất bại. Camera ở nhà bỏ trống không hỏng ồn ào — nó chỉ đơn giản là ngừng gửi hình, và bạn phát hiện ra đúng hôm cần xem lại.
Mỗi tháng một lần, mở app và làm năm việc:
- Mở hình trực tiếp từng máy. Còn xem được nghĩa là còn sống.
- Nhìn mức pin với máy chạy pin mặt trời. Nhiều ngày liền không sạc đầy là dấu hiệu tấm pin bị che hoặc bị bẩn.
- Kiểm tra hạn SIM và dung lượng còn lại.
- Xem lại một đoạn video cũ vài ngày trước để chắc chắn phần lưu vẫn chạy, không phải chỉ xem trực tiếp được.
- Nhìn khung hình xem có bị cây che, bị nhện giăng, bị bụi bám ống kính không. Nếu có, ghi lại để nhờ người trông nhà xử lý.
Và mỗi lần có người về quê — giỗ, Tết, mùa gặt — hãy nhờ họ làm ba việc: lau ống kính và tấm pin, cắt cành che khung hình, siết lại ốc bắt máy.
Khi thật sự có chuyện
Nếu nhà bị vào, việc đầu tiên không phải là gọi điện kể chuyện, mà là lưu ngay đoạn video lại. Bộ nhớ có hạn, và đoạn cũ sẽ bị ghi đè. Tải về điện thoại, giữ nguyên bản gốc chưa cắt chưa chỉnh, rồi mới báo công an xã. Các bước cụ thể ở bài trích xuất video camera khi mất trộm.
Bạn lắp camera cho bà con đi làm xa?
Nhà bỏ trống ở quê là nhu cầu rất lớn và thường lắp theo cụm: một hộ làm trước, cả xóm hỏi theo. Nếu bạn làm dịch vụ lắp đặt hoặc muốn lấy hàng số lượng, xem thông tin hợp tác tại trang trở thành nhà phân phối camera Yoosee.
Câu hỏi thường gặp
Nhà ở quê đã cắt điện và cắt mạng thì lắp camera kiểu gì?
Dùng camera lắp SIM 4G chạy bằng pin mặt trời, đặt ngoài trời nên không phụ thuộc vào điện trong nhà. Trước khi mua phải kiểm tra hai điều tại đúng vị trí định gắn máy: có sóng di động của nhà mạng bạn định dùng, và có chỗ đủ nắng cho tấm pin mà không bị bóng cây che vài giờ mỗi ngày.
Nhà bỏ trống nên lắp mấy camera?
Hai máy là đủ cho phần lớn nhà ở quê: một nhìn cổng và lối vào sân, một nhìn cửa chính hoặc mặt sau khuất. Thêm máy thứ ba đặt trong nhà nếu bạn muốn có lớp cuối và muốn kiểm tra tình trạng nhà sau mưa bão. Lắp nhiều hơn thường chỉ làm tăng số thiết bị có thể hết pin hoặc mất kết nối mà bạn không kiểm soát nổi từ xa.
Camera báo động lúc nửa đêm mà tôi ở xa thì làm gì?
Đây là lý do phải sắp xếp người trước khi lắp máy. Chọn sẵn một hai người ở gần nhà, nói trước với họ, lưu số công an xã và trưởng thôn cùng một nhóm. Việc nên nhờ họ làm là ra tới nơi bật đèn, đứng ngoài quan sát và gọi thêm người, chứ không tự vào bắt trộm.
Làm sao biết camera ở quê còn hoạt động khi không ai ở đó?
Đặt lịch mỗi tháng mở app kiểm tra: xem hình trực tiếp từng máy, nhìn mức pin, kiểm tra hạn SIM, và mở thử một đoạn video cũ vài ngày trước để chắc chắn phần lưu vẫn chạy chứ không chỉ xem trực tiếp được. Nếu bỏ qua bước cuối, bạn có thể tưởng máy vẫn tốt trong khi nó đã ngừng ghi từ lâu.
Nhà còn wifi thì có nên dùng wifi thay SIM không?
Được, nhưng nên có ít nhất một máy dùng SIM làm đường dự phòng. Lý do là nhà không có người thì không ai khởi động lại cục phát wifi khi nó treo sau mưa gió, và camera sẽ mất kết nối cho tới lần sau có người về quê. Cắm cục phát qua ổ hẹn giờ để nó tự tắt bật mỗi ngày cũng giảm được đáng kể rủi ro này.