Lắp camera cho cây xăng: đặt ở đâu, và chỗ nào thì không được đặt
Ở một cây xăng, bốn vị trí đáng lắp camera trước là quầy thu ngân, mặt đồng hồ của từng trụ bơm, họng nhập xăng cùng chỗ xe bồn đỗ, và lối ra vào. So với các mặt bằng bán lẻ khác, cây xăng có hai điểm riêng: khung hình phải lấy được trụ bơm và người thu tiền cùng lúc, và trong sân trạm có những khu vực mà camera dân dụng không được đưa vào. Sơ đồ điểm lắp cuối cùng phải do người phụ trách an toàn của trạm duyệt — quy định của từng trạm mới là căn cứ, không phải bài viết này.
Tóm lại, với chủ trạm: chốt sơ đồ điểm lắp trước, rồi mới gọi thợ tới khoan.
Trụ bơm và quầy thu ngân nên nằm chung một khung hình
Khung hình quan trọng nhất ở cây xăng phải lấy được mặt đồng hồ trụ bơm, vòi bơm đang cắm vào bình xe, người bơm và người trả tiền trong cùng một hình. Tách ra hai camera là mất giá trị đối chiếu: lúc tranh cãi bạn phải ngồi ghép hình hai máy theo giờ.
- Mỗi đảo bơm một mắt cố định. Gắn trên xà mái che, lùi ra sau lưng nhân viên bơm và chếch xuống mặt đồng hồ.
- Đừng đặt chính diện mặt đồng hồ. Đó là màn hình phát sáng; chĩa thẳng vào thì ban đêm dãy số cháy sáng, xem lại không đọc được.
- Đứng thử ở đúng chỗ khách dừng xe. Giá đỡ vòi bơm và tấm che quảng cáo dễ chắn mất phần cần nhìn, và chỉ đứng đúng tầm mắt của khách mới thấy.
- Quầy trong nhà cần một mắt riêng. Camera quan sát quầy thu ngân nên thấy ngăn kéo tiền và mặt khách, đặt chếch từ phía sau người thu ngân.
Một quy tắc nên ghi vào biên bản nghiệm thu: mắt nào phục vụ đối chiếu thì phải cố định. Ai đó xoay camera đi một lần là mất bằng chứng của cả ca hôm đó.
Họng nhập xăng và chỗ xe bồn đỗ
Điểm thứ hai là khu họng nhập: giám sát nhập xăng dầu nên tính từ đầu chứ đừng lắp bù sau, vì lúc đó cả một xe bồn đang xả vào bồn chứa, ngay giữa giờ bán hàng, ở góc sân mà bình thường không ai lại gần.
Khung hình cần lấy, theo thứ tự ưu tiên: xe bồn lúc vào và lúc ra, đủ rõ để đối chiếu số xe với chứng từ; khu họng nhập trong suốt thời gian nhập, ai mở nắp và có ai lại gần; van cùng niêm phong trước khi mở, nếu góc đặt cho phép.
Nguyên tắc ở đây rất gọn: đứng ngoài nhìn vào, không đưa thiết bị vào trong. Chọn điểm ở rìa sân hoặc trên tường nhà bán hàng, cao vừa đủ nhìn chếch xuống; camera góc rộng hoặc dòng xoay 360° đặt xa vẫn cho khung hình dùng được. Nhớ hỏi trước xe bồn đỗ hướng nào, vì lúc đỗ nó che mất tầm nhìn của mắt vừa lắp.
Ba lỗi ban đêm khiến camera ở cây xăng gần như vô dụng
Ban đêm, sân cây xăng vừa rất sáng vừa rất tối trong cùng một khung: dưới mái che là đèn trắng gắt, cách vài mét là sân và mặt đường tối đen. Camera chỉ chọn được một mức phơi sáng cho cả hai, nên ba lỗi dưới đây đều nằm ở chỗ treo máy chứ không ở thông số máy.
Lỗi 1 — Chĩa camera ngược về phía nguồn sáng
Mắt chĩa ra đường hoặc chĩa vào bảng giá LED sẽ tự giảm phơi sáng, và người đứng dưới mái che chỉ còn là một bóng đen. Hãy đặt camera cùng chiều với nguồn sáng, đừng để bóng đèn và bảng LED lọt vào khung hình.
Lỗi 2 — Để mảng sân ướt phản chiếu nằm giữa khung
Sau mưa, sân bê tông ướt hắt đèn mái che thành một mảng trắng; mảng đó nằm giữa khung thì mọi thứ còn lại tối đi. Hạ camera thấp xuống hoặc nghiêng góc để mảng phản chiếu rơi xuống mép dưới khung hình.
Lỗi 3 — Treo camera sát bóng đèn
Côn trùng bu quanh đèn bay ngang ống kính suốt đêm, gây báo động liên tục và để lại vệt bẩn trên mặt kính. Tách camera ra khỏi bóng đèn một khoảng và đặt lệch sang bên. Nếu đêm nào cũng có báo động mà xem lại chỉ thấy vệt trắng bay ngang thì hãy kiểm tra khoảng cách tới bóng đèn trước khi tính đổi máy.
Còn một điểm nên thống nhất trước với thợ: muốn đọc được biển số bằng mắt khi xem lại ban đêm thì phải có một mắt làm riêng việc đó, đặt thấp và chếch bên hông lối ra — camera chỉ ghi hình, không tự nhận dạng biển số.
Xem nhiều trạm trên cùng một tài khoản
Nếu bạn phụ trách nhiều hơn một cây xăng, cách gọn nhất là thêm camera của tất cả các trạm vào cùng một tài khoản rồi đặt tên từng mắt theo cấu trúc trạm — vị trí. Ba việc nên làm ngay từ trạm đầu tiên:
- Đặt tên theo một quy ước duy nhất, kiểu "QL1 — Đảo 2" thay vì "Camera 3". Đến trạm thứ tư mà mỗi trạm một kiểu thì tìm đúng mắt còn lâu hơn xem lại.
- Một tài khoản chính giữ toàn bộ, người khác chỉ nhận phần của mình. Muốn quản lý một trạm chỉ thấy trạm đó thì chia sẻ đúng những mắt của trạm đó sang tài khoản của người ấy, đừng đưa mật khẩu tài khoản chính.
- Ghi lại ai đang xem được những mắt nào, và thu hồi quyền xem khi người phụ trách nghỉ việc hoặc chuyển trạm.
Giới hạn cần nói rõ: đây là gom nhiều camera vào một danh sách trên điện thoại, không phải hệ thống phân quyền nhiều cấp; nhật ký truy cập hay báo cáo theo phòng ban là phần mềm riêng.
Những khu vực và cách đi dây phải tránh
Đây là phần khác biệt lớn nhất giữa cây xăng và mọi mặt bằng khác, và chủ trạm không nên để thợ tự quyết. Camera dân dụng, kể cả các dòng camera Yoosee, không có công bố chứng nhận phòng nổ, nên nguyên tắc là đặt máy bên ngoài khu vực hạn chế, nhìn vào.
Mặc định là không đặt thiết bị ở những khu vực sau, trừ khi trạm có quy định khác: phạm vi quanh trụ bơm và họng nhập theo ranh giới do trạm xác định; buồng máy trụ bơm, hố van, hố nhập; khu chứa bình gas; phòng máy phát điện và tủ điện tổng.
- Không kéo dây nguồn chạy nổi ngang sân. Lấy nguồn từ nhà bán hàng và đi trong ống bảo vệ.
- Không khoan lên cột trụ bơm, kết cấu mái che hay bề mặt nào chưa được người có thẩm quyền của trạm đồng ý.
- Mọi việc phát tia lửa — khoan, cắt, hàn — phải theo thủ tục cấp phép của trạm, và không làm lúc xe bồn đang nhập hàng.
- Điểm cần nhìn mà không kéo dây tới được thì đừng lách: đó đúng là chỗ dùng camera 4G hoặc camera năng lượng mặt trời.
Những hạng mục phải giao cho nhà thầu khác
Bốn nhóm việc dưới đây nằm ngoài phạm vi của một hệ camera quan sát thông thường.
Thiết bị đặt bên trong khu vực nguy hiểm. Nếu trạm buộc phải có camera trong phạm vi hạn chế quanh trụ bơm hoặc họng nhập thì đó là thiết bị chuyên dụng có chứng nhận riêng, phải hỏi nhà cung cấp thiết bị phòng nổ.
Đo mức bồn, cảnh báo rò rỉ, đối soát số lít bơm với phần mềm bán hàng. Đó là hệ thống đo lường; camera chỉ ghi hình để người xem lại đối chiếu bằng mắt.
Đọc biển số tự động. Camera ghi được hình biển số nếu đặt đúng góc và đúng tầm, nhưng tự động đọc biển rồi so với một danh sách là hệ thống khác.
Tự động phát hiện hành vi như hút thuốc hay dùng điện thoại, và mọi kết nối vào hệ thống báo cháy hay điều khiển van. Camera báo được chuyển động, còn phân biệt hành vi thì không.
Chọn kiểu máy và cách đưa hình về
Chọn máy cho cây xăng nên bắt đầu từ đường truyền tại từng điểm, không từ độ phân giải.
- Nhà bán hàng và quầy thu ngân: có internet cố định, dùng camera nối dây mạng hoặc WiFi đều được. Camera Yoosee chỉ bắt WiFi 2.4GHz, không dùng băng 5GHz.
- Các đảo bơm ngoài sân: đừng đoán theo cảm giác, hãy đo sóng ngay tại điểm định lắp; yếu thì kéo dây mạng hoặc chuyển sang camera 4G lắp SIM.
- Góc sân, hàng rào, kho phụ, bãi sau: không có nguồn điện được phép đấu thì dùng camera 4G chạy pin kèm tấm năng lượng mặt trời.
Chỗ lưu hình nên có hai lớp: thẻ nhớ trong từng camera, riêng quầy thu ngân và họng nhập bật thêm lưu đám mây vì máy bị lấy hoặc hỏng thì hình trên thẻ mất theo. Muốn gom hình về một chỗ và giữ nhiều ngày thì dùng đầu ghi hoặc NAS, vì camera Yoosee tương thích chuẩn ONVIF.
Khảo sát trước khi chốt phương án
Ở cây xăng, buổi khảo sát mới quyết định giá cuối cùng, không phải bảng báo giá. Đây là lúc chốt vị trí lắp camera ở từng cây xăng:
- Đếm số đảo bơm và số mặt đồng hồ bạn muốn thấy, rồi ra từng đảo kiểm tra vật cản ở đúng chỗ khách dừng xe.
- Tới khu họng nhập, xác định xe bồn vào hướng nào và đỗ ở đâu.
- Ngồi với người phụ trách an toàn: ranh giới khu vực hạn chế, quy định khoan, khung giờ được thi công.
- Xác định nguồn điện hợp lệ gần nhất, rồi đo sóng WiFi và 4G ngay tại từng điểm.
- Đi một vòng vào buổi tối. Bước này dễ bị bỏ qua, và là bước duy nhất lộ ra ngược sáng, loá sân và côn trùng.
- Chốt điểm lắp, kiểu máy và tuyến dây trên giấy, ký duyệt, rồi mới nhận báo giá.
Muốn ước lượng ngân sách trước thì dựng bảng trống rồi tự điền: số mắt ___ × giá máy ___ + phụ kiện và dây ___ + công lắp ___ + phí SIM hằng tháng ___.
Câu hỏi thường gặp khi lắp camera cho cây xăng
Một cây xăng nên lắp bao nhiêu camera?
Số mắt tối thiểu bằng số đảo bơm cộng thêm ba: quầy thu ngân, họng nhập xăng và lối ra vào. Trạm có kho phụ, bãi sau hoặc đoạn hàng rào giáp đất trống thì cộng thêm một mắt cho mỗi khu vực. Con số cuối cùng phụ thuộc mặt bằng thật, nên chốt sau khảo sát.
Camera Yoosee có dùng được cho cây xăng không?
Dùng được cho các vị trí ngoài khu vực hạn chế của trạm: quầy thu ngân, nhà bán hàng, lối ra vào, hàng rào, bãi sau và góc nhìn từ xa vào khu trụ bơm. Các dòng này không có công bố chứng nhận phòng nổ, nên không dùng cho điểm mà trạm yêu cầu thiết bị chuyên dụng.
Cây xăng chưa có internet thì lắp camera kiểu gì?
Dùng camera 4G lắp SIM: mỗi mắt tự kết nối qua sóng di động, không cần bộ phát WiFi của trạm. Điểm đó cũng không có nguồn điện được phép đấu thì chọn bản chạy pin kèm tấm năng lượng mặt trời; nhớ đo sóng tại chỗ trước khi chốt.
Bạn bán và lắp camera cho các cây xăng?
Một cây xăng cần nhiều mắt trong cùng một lần lắp — theo cách đếm ở trên là số đảo bơm cộng thêm ba, chưa kể kho phụ và bãi sau. Hai dòng nên có sẵn hàng là camera 4G và camera năng lượng mặt trời, vì đó là hai thứ giải quyết được những điểm không kéo được dây trong sân trạm.
Trước khi nhận đơn đầu tiên nên hỏi nhà cung cấp về tình trạng còn hàng của đúng model bạn bán, hồ sơ hợp quy theo QCVN 117:2023/BTTTT và mức chiết khấu theo cấp đối tác. Nếu muốn chủ động nguồn hàng thay vì lấy qua trung gian, bạn có thể xem điều kiện hợp tác và để lại liên hệ tại trang dành cho đối tác phân phối camera Yoosee tại Việt Nam.