Sạc dự phòng camera: cấp điện tạm khi mất điện được không?

Dùng sạc dự phòng camera để chạy tạm khi mất điện là làm được, nhưng chỉ với một số trường hợp. Camera trong nhà dùng nguồn 5V qua cổng USB thì cắm thẳng vào sạc dự phòng là chạy; camera ngoài trời dùng nguồn 12V thì phải có cáp kích áp từ 5V lên 12V, cắm thẳng sẽ không lên. Ngoài ra nhiều sạc dự phòng tự ngắt khi thấy thiết bị hút dòng quá nhỏ, nên camera có thể tắt giữa chừng mà bạn không biết. Hãy coi đây là cách chữa cháy vài giờ, không phải giải pháp lâu dài như bộ lưu điện.

Trước tiên: camera của bạn ăn nguồn gì?

Mọi thứ phụ thuộc vào câu hỏi này, và câu trả lời nằm ngay trên cục adapter đi kèm máy. Lật adapter lên, đọc dòng "Output" (đầu ra):

• Ghi 5V, đầu cắm là micro USB hoặc USB-C: thường là camera trong nhà loại nhỏ. Đây là loại hợp với sạc dự phòng nhất, vì sạc dự phòng nào cũng có cổng USB ra 5V.
• Ghi 12V, đầu cắm là jack tròn: thường là camera ngoài trời, camera xoay có đèn hồng ngoại mạnh. Sạc dự phòng thông thường không cấp thẳng được 12V cho loại này.
• Camera chạy pin sẵn trong máy: máy đã có pin riêng, sạc dự phòng chỉ dùng để sạc lại pin cho camera khi pin yếu, không cần nuôi máy liên tục.

Nếu adapter đã thất lạc, xem nhãn dán dưới đáy hoặc sau lưng camera, hoặc sách hướng dẫn đúng model. Đừng đoán theo hình dáng máy. Bài nguồn adapter 12V 2A cho camera giải thích kỹ vì sao cấp sai điện áp lại nguy hiểm.

Trường hợp camera 5V cổng USB: cắm được, nhưng kiểm tra ba thứ

Với camera trong nhà dùng 5V, cách làm đơn giản: rút dây USB khỏi cục adapter, cắm đầu USB đó vào cổng ra của sạc dự phòng. Đèn trên camera sáng, máy khởi động như bình thường. Nhưng trước khi yên tâm, kiểm tra ba điểm sau.

1. Dây cáp đủ tốt

Dây USB quá dài, quá mảnh hoặc đã cũ làm sụt áp. Camera có thể khởi động được nhưng đến tối bật đèn hồng ngoại, hút dòng nhiều hơn, thì bị khởi động lại liên tục. Nên dùng đúng dây gốc của máy, hoặc dây ngắn, chắc chắn.

2. Sạc dự phòng có tự ngắt hay không

Đây là cái bẫy mà ít người biết. Sạc dự phòng được thiết kế để sạc điện thoại: khi điện thoại đầy pin, dòng hút giảm xuống rất nhỏ, sạc dự phòng hiểu là "xong việc" và tự tắt để tiết kiệm. Camera lúc ban ngày, không bật đèn hồng ngoại, có thể hút dòng khá nhỏ, nên có loại sạc dự phòng sẽ tự tắt sau một lúc, camera mất nguồn theo.

Cách kiểm tra: cắm camera vào sạc dự phòng khi nhà vẫn có điện, để yên vài giờ, thỉnh thoảng mở app xem máy còn trực tuyến không. Nếu máy rớt mạng giữa chừng và đèn trên sạc dự phòng đã tắt, đó là chức năng tự ngắt. Một số sạc dự phòng có chế độ dòng thấp (thường bật bằng cách nhấn giữ hoặc nhấn hai lần nút nguồn, tùy hãng sạc, xem hướng dẫn đi kèm) dành cho tai nghe, đồng hồ; bật chế độ này thì sạc không tự ngắt nữa.

3. Sạc dự phòng có đủ "bền" cho bạn cần

Con số mAh in trên sạc dự phòng không cho biết trực tiếp camera chạy được bao lâu, vì còn phụ thuộc mức tiêu thụ thực tế của camera, hao hụt khi chuyển đổi điện áp và tình trạng pin. Cách tin cậy nhất là tự đo: sạc đầy, cắm camera, ghi lại giờ bắt đầu và giờ máy tắt. Làm một lần khi còn điện, bạn sẽ biết chính xác với bộ đồ của mình, thay vì đoán lúc cúp điện thật.

Trường hợp camera 12V: cần cáp kích áp, và phải cẩn thận

Cổng USB của sạc dự phòng mặc định chỉ cho ra 5V. Muốn nuôi camera 12V, người ta dùng cáp kích áp USB 5V lên 12V: một đầu cắm vào cổng USB của sạc dự phòng, đầu kia là jack tròn cắm vào camera. Có vài điều phải lưu ý:

1. Đầu ra phải đúng 12V và đúng kích thước jack. Đọc kỹ thông số trên cáp. Jack lỏng hoặc sai cỡ sẽ chập chờn, camera khởi động lại liên tục.
2. Dòng ra của cáp phải đủ. Khi kích lên 12V, dòng ra nhỏ hơn nhiều so với dòng vào. Ban đêm camera bật đèn hồng ngoại, xoay động cơ, hút dòng lớn hơn ban ngày. Cáp yếu thì camera chạy được ban ngày nhưng sập lúc tối, đúng lúc bạn cần nhất.
3. Cáp kích áp tốn điện. Việc nâng điện áp có hao hụt, nên cùng một sạc dự phòng, camera 12V chạy được ngắn hơn hẳn so với camera 5V.
4. Sạc dự phòng có cổng sạc nhanh không tự động ra 12V cho camera. Cổng sạc nhanh chỉ nâng điện áp khi "thỏa thuận" được với thiết bị hỗ trợ cùng chuẩn. Camera không làm việc này, nên vẫn chỉ nhận 5V. Có loại cáp chuyên dụng để "ép" cổng sạc nhanh ra 12V, nhưng chỉ chạy với sạc dự phòng hỗ trợ đúng chuẩn đó; nếu không chắc, đừng thử trên camera.

Nếu bạn không rành điện, hãy hỏi nơi bán cáp xem nó có hợp với đúng model camera của bạn không. Cấp sai điện áp có thể làm hỏng mạch nguồn trong máy.

Đừng quên bộ phát WiFi

Đây là điểm quan trọng nhất mà nhiều người bỏ sót. Camera có điện từ sạc dự phòng thì vẫn quay và ghi vào thẻ nhớ, nhưng nếu bộ phát WiFi (router, modem) cũng mất điện thì camera không có mạng, bạn không xem được từ xa và không nhận được thông báo.

Nhiều router dùng nguồn 12V nên cũng không cắm thẳng vào sạc dự phòng được; cũng phải dùng cáp kích áp, và cáp phải đủ dòng cho router. Nếu muốn giữ cả camera lẫn router chạy trong lúc cúp điện, bộ lưu điện là lựa chọn ổn hơn, như đã nói trong bài mất điện camera có ghi hình được không.

Ngoài ra, nếu đường mạng của nhà mạng phía ngoài cũng mất điện theo khu vực thì dù router có điện, kết nối internet vẫn có thể bị gián đoạn. Lúc đó camera chỉ ghi tại chỗ vào thẻ nhớ.

Có nên để sạc dự phòng cắm thường trực làm "bộ lưu điện"?

Nhiều người nghĩ ra cách: cắm adapter vào sạc dự phòng, sạc dự phòng cắm vào camera, để cả ngày; khi mất điện thì sạc dự phòng tự gánh. Nghe hợp lý, nhưng thực tế có mấy vấn đề:

• Không phải sạc dự phòng nào cũng vừa sạc vừa xả được. Loại không hỗ trợ sẽ không cấp điện ra khi đang được sạc, hoặc chỉ sạc mà không xả.
• Lúc chuyển nguồn thường có khoảng ngắt rất ngắn. Khi điện lưới mất hoặc có lại, không ít sạc dự phòng ngắt đầu ra một nhịp. Chỉ một nhịp đó là đủ làm camera khởi động lại, rồi phải vào mạng lại từ đầu.
• Pin bị sạc liên tục sẽ nóng và nhanh chai. Để lâu trong góc kín, nóng, pin lithium có thể phồng. Đây là rủi ro an toàn, không chỉ là chuyện hỏng đồ.

Bộ lưu điện được làm ra đúng cho việc này: chuyển nguồn nhanh, chịu được cắm thường trực. Vì thế, sạc dự phòng chỉ nên dùng khi đã mất điện rồi mới cắm vào, hoặc cho những lần cúp điện có báo trước.

Quy trình gọn khi có lịch cúp điện

Nếu khu bạn có lịch cúp điện báo trước, làm theo thứ tự này:

1. Tối hôm trước: sạc đầy sạc dự phòng. Kiểm tra dây cáp, cáp kích áp (nếu camera 12V) để sẵn cạnh camera.
2. Kiểm tra thẻ nhớ: mở app, vào phần cài đặt lưu trữ (tên mục có thể khác chút tùy phiên bản app) xem thẻ nhớ còn được nhận và đang ghi bình thường không. Khi mất mạng, thẻ nhớ là nơi duy nhất giữ lại video.
3. Khi điện vừa cúp: rút dây khỏi adapter, cắm vào sạc dự phòng. Nếu biết trước giờ cúp, có thể chuyển camera sang sạc dự phòng vài phút trước đó để máy không bị tắt đúng lúc mất điện.
4. Đặt sạc dự phòng chỗ khô, thoáng: không để dưới nắng trực tiếp, không nhét kín trong hộp nhựa ngoài trời, không đặt trên nệm hay chăn.
5. Khi có điện lại: cắm camera về adapter gốc, rồi mở app xem máy đã trực tuyến lại chưa. Nếu máy chưa vào mạng, xem bài cúp điện xong camera có tự kết nối lại không để biết nên đợi bao lâu và kiểm tra gì.
6. Sạc lại sạc dự phòng để sẵn cho lần sau.

Khi nào nên tìm cách khác thay sạc dự phòng

Sạc dự phòng phù hợp cho những lần cúp điện ngắn, có báo trước, với camera trong nhà. Còn những trường hợp sau, bạn nên tính cách khác:

• Khu vực hay cúp điện đột ngột, không báo trước: bạn không thể lúc nào cũng có mặt để cắm sạc dự phòng. Bộ lưu điện cắm thường trực cho cả camera và router sẽ hợp hơn.
• Nơi lắp hoàn toàn không có điện lưới (rẫy, ao, công trình): sạc dự phòng hết rất nhanh. Bài camera chạy bằng bình ắc quy hướng dẫn cách tính dung lượng và đấu nối an toàn hơn cho trường hợp này.
• Vị trí quan trọng cần chạy liên tục: cân nhắc dùng loại camera chạy pin hoặc camera dùng năng lượng mặt trời ngay từ đầu, để không phụ thuộc vào ổ điện.

Khi nào cần nhờ người có chuyên môn

• Camera gắn trên cao, ngoài trời: việc đổi nguồn phải leo thang, đụng tới dây điện. Tắt nguồn trước khi đụng vào dây, và nếu phải sửa, đấu lại đường điện thì nhờ thợ điện có tay nghề làm. Đừng leo thang một mình.
• Bạn không chắc camera dùng 5V hay 12V, hoặc không đọc được nhãn: mang adapter hoặc camera ra nơi bán để được xem đúng model.
• Sau khi dùng sạc dự phòng, camera không lên nguồn nữa dù đã cắm lại adapter gốc: có thể mạch nguồn có vấn đề, nên liên hệ nơi bán hoặc trung tâm bảo hành.
• Sạc dự phòng bị phồng, nóng bất thường, có mùi lạ: ngừng dùng ngay, không cố sạc tiếp.

Câu hỏi thường gặp

Sạc dự phòng nuôi camera được bao lâu?

Không có con số chung, vì còn tùy dung lượng thực tế của sạc dự phòng, mức tiêu thụ của camera, ban đêm có bật đèn hồng ngoại hay không, và có dùng cáp kích áp hay không. Cách đáng tin nhất là tự đo một lần khi nhà còn điện: sạc đầy, cắm camera, ghi lại thời điểm máy tắt. Kết quả đó áp dụng cho chính bộ đồ của bạn.

Pin dự phòng camera có làm hỏng máy không?

Với camera 5V cổng USB, sạc dự phòng có chất lượng ổn định thường không làm hỏng máy, vì nó cũng cấp đúng 5V như adapter. Rủi ro nằm ở sạc dự phòng kém chất lượng cho điện áp không ổn, hoặc ở cáp kích áp sai thông số khi dùng cho camera 12V. Nếu không chắc, hỏi nơi bán trước khi cắm.

Camera ngắt kết nối sau một lúc cắm sạc dự phòng là do đâu?

Thường gặp nhất là sạc dự phòng tự ngắt vì camera hút dòng quá nhỏ. Hãy xem đèn trên sạc dự phòng còn sáng không, thử bật chế độ dòng thấp nếu sạc có, hoặc đổi sang sạc dự phòng khác. Nếu sạc vẫn còn điện mà camera rớt mạng, kiểm tra xem bộ phát WiFi có đang mất điện không.

Camera pin dự phòng có sẵn trong máy thì có cần sạc dự phòng nữa không?

Camera chạy pin không cần sạc dự phòng để hoạt động, vì máy đã có pin riêng. Tuy vậy, sạc dự phòng vẫn hữu ích để sạc lại pin cho camera khi bị cúp điện lâu. Còn camera cắm điện thông thường thì thường không có pin bên trong, mất điện là tắt; xem nhãn hoặc sách hướng dẫn để biết máy của bạn thuộc loại nào.

Dùng sạc dự phòng cho camera thì có ghi được vào thẻ nhớ không?

Có. Miễn camera có điện thì máy vẫn quay và ghi vào thẻ nhớ như bình thường, kể cả khi mất WiFi. Chỉ là bạn sẽ không xem trực tiếp được từ xa cho đến khi có mạng lại; lúc đó mở phần xem lại trong app để tìm đoạn video trong thời gian cúp điện.