Có nên mua camera cũ? Kiểm tra gì trước khi trả tiền
Mua camera cũ chỉ đáng khi bạn kiểm tra được ngay tại chỗ ba điều: máy đã được người bán xóa khỏi tài khoản của họ và thêm được vào app của bạn, hình ban đêm vẫn còn rõ, và khe thẻ nhớ vẫn đọc được thẻ. Thiếu một trong ba điều đó, hoặc máy đã hết bảo hành mà giá chỉ rẻ hơn hàng mới một chút, thì nên mua mới. Bài này đi lần lượt từng phép thử, nói rõ bấm vào đâu, nhìn cái gì và mỗi dấu hiệu nghĩa là gì.
Khi nào mua camera đã qua sử dụng là hợp lý?
Một chiếc camera đã qua sử dụng không giống điện thoại cũ: phần lớn giá trị của nó nằm ở chỗ nó còn chạy ổn định ngày đêm, ở ngoài nắng mưa, trong nhiều năm. Những thứ hao mòn lại là thứ khó nhìn thấy bằng mắt: đèn hồng ngoại yếu dần, khe thẻ lỏng, gioăng chống nước chai cứng, pin (với máy chạy pin hoặc năng lượng mặt trời) giảm dung lượng.
Mua cũ thường hợp lý khi:
- Người bán là người quen, bạn biết máy được lắp ở đâu, dùng bao lâu, vì sao bán (chuyển nhà, nâng cấp, trả mặt bằng).
- Máy là loại lắp trong nhà, ít chịu mưa nắng.
- Bạn được thử máy tận tay trước khi trả tiền, theo đủ các bước bên dưới.
- Mức chênh giá so với hàng mới đủ lớn để bù cho việc không còn bảo hành hoặc bảo hành còn ngắn.
Nên mua mới khi:
- Người bán không chịu xóa máy khỏi tài khoản trước mặt bạn, hoặc nói "về reset là được".
- Không được thử ban đêm, không được thử thẻ nhớ.
- Máy chạy pin hoặc năng lượng mặt trời mà không rõ đã dùng bao lâu.
- Giá chỉ rẻ hơn hàng mới một khoản nhỏ. Lúc đó bạn đang trả gần đủ tiền mà nhận về một máy không ai bảo hành.
Nếu bạn đang cân nhắc vì muốn tìm camera cũ giá rẻ để tiết kiệm, hãy đọc thêm bài camera giá rẻ nên mua loại nào — nhiều khi một chiếc máy mới ở phân khúc thấp lại an toàn hơn một chiếc máy cũ cao cấp không rõ lai lịch.
Mang theo gì khi đi xem máy
Chuẩn bị trước giúp bạn thử đủ mọi thứ trong một lần, không phải hẹn lại:
- Điện thoại đã cài app và đăng nhập sẵn tài khoản của bạn. Đừng để tới nơi mới tạo tài khoản, dễ vướng mã xác nhận.
- Thông tin wifi 2.4GHz ở chỗ thử máy. Nếu thử ở nhà người bán, nhờ họ cho bạn kết nối; camera wifi phổ thông thường không bắt băng tần 5GHz.
- Một thẻ nhớ bạn biết chắc là còn tốt, để thử khe thẻ mà không phụ thuộc vào thẻ của người bán.
- Bộ nguồn đi kèm máy. Hỏi người bán còn adapter gốc không; thử bằng nguồn lạ thì không biết lỗi do máy hay do nguồn.
- Một chỗ tối — phòng tắt đèn, góc cầu thang, hoặc lấy tay che kín cảm biến ánh sáng — để thử chế độ ban đêm.
Người bán hối thúc "máy chạy tốt mà, khỏi thử" là dấu hiệu nên cẩn thận hơn, không phải ít hơn.
Bước 1: Xóa khỏi tài khoản người bán, thêm vào tài khoản của bạn
Đây là bước quyết định, và phải làm trước khi trả tiền. Mỗi camera chỉ đứng tên một tài khoản tại một thời điểm, và liên kết đó nằm ở phía tài khoản chứ không nằm trong máy. Vì vậy reset không gỡ được nó — chỉ chủ cũ xóa máy trong app của họ mới gỡ được.
- Nhờ người bán mở app trên điện thoại của họ, cho bạn nhìn thấy chiếc camera trong danh sách thiết bị. Đối chiếu mã thiết bị in trên thân máy với mã hiện trong app để chắc là đúng máy.
- Người bán vào phần cài đặt của thiết bị đó và chọn xóa thiết bị (tên mục có thể là xóa thiết bị, gỡ thiết bị hoặc xóa camera tùy phiên bản app). Xem lại danh sách: máy phải biến mất hẳn.
- Hỏi thẳng: "Còn ai trong nhà từng thêm máy này bằng tài khoản khác không?" Nếu có, người đó cũng phải xóa.
- Reset máy về cài đặt gốc để xóa wifi và mật khẩu thiết bị của chủ cũ. Vị trí nút và cách giữ nút xem bài cách reset camera Yoosee.
- Bạn dùng app của mình thêm camera như máy mới. Thêm được và xem được hình trực tiếp ngay trên điện thoại của bạn là dấu hiệu máy đã sạch; tùy phiên bản app, bạn có thể được nhắc đặt mật khẩu thiết bị mới trong lúc thêm.
Đọc kết quả thế nào:
- Thêm được, xem được hình trực tiếp: đạt, chuyển sang bước 2.
- App báo thiết bị đã được thêm bởi tài khoản khác: máy vẫn còn nằm trong một tài khoản nào đó. Không trả tiền cho tới khi xử lý xong; cách xử lý chi tiết có trong bài camera Yoosee đã được người khác thêm.
- App quay vòng rồi báo hết thời gian chờ, không nhắc gì tới tài khoản: thường là lỗi wifi (sai băng tần, sai mật khẩu, máy để xa bộ phát). Thử lại gần bộ phát wifi trước khi kết luận máy hỏng.
Đừng chấp nhận phương án "để anh chia sẻ cho em xem tạm, về sau xóa". Chia sẻ quyền xem không chuyển quyền sở hữu: người bán vẫn xem được, vẫn thu hồi được quyền của bạn bất cứ lúc nào.
Bước 2: Kiểm tra hình ban ngày và ban đêm
Khi đã xem được hình trên app của bạn, thử theo thứ tự:
- Hình ban ngày: chuyển sang độ phân giải cao nhất mà app cho chọn, nhìn vào chữ trên bao bì hoặc biển số ở xa. Hình mờ đều cả khung thường do mặt kính trầy, ố hoặc hơi nước lọt vào trong; mờ một vùng cố định thường là vết xước trên kính.
- Hình ban đêm: đưa máy vào chỗ tối hoặc che cảm biến ánh sáng. Máy phải tự chuyển sang hình đen trắng (hoặc bật đèn màu, tùy model) trong vài giây, kèm tiếng tách nhẹ của bộ lọc hồng ngoại trên đa số model.
- Nhìn đèn hồng ngoại: mở camera điện thoại của bạn, chĩa vào mặt trước camera đang ở chế độ đêm. Trên nhiều model, các đèn hồng ngoại còn sống sẽ hiện thành chấm sáng tím nhạt. Một vài chấm tắt trong khi chấm khác sáng là đèn đã hỏng một phần. Nếu không thấy chấm nào thì chưa vội kết luận: một số camera điện thoại lọc mất ánh hồng ngoại (thử bằng camera trước), và một số loại đèn hồng ngoại gần như không hiện lên được; khi đó hãy dựa vào hình đêm trên app.
Ý nghĩa các triệu chứng:
| Bạn thấy gì | Thường có nghĩa là |
|---|---|
| Ban đêm hình tối đen, không chuyển đen trắng | Đèn hồng ngoại hoặc cảm biến ánh sáng hỏng |
| Ban đêm hình trắng xóa, lóa giữa khung | Đang thử sát tường hoặc qua kính; đổi chỗ thử lại trước khi kết luận |
| Ban ngày hình ửng hồng, tím | Bộ lọc hồng ngoại bị kẹt, không chuyển về chế độ ngày |
| Hình nhảy qua lại ngày đêm liên tục | Cảm biến ánh sáng lỗi hoặc đang thử ở chỗ có đèn chập chờn |
Triệu chứng thứ nhất và thứ ba, nếu đã đổi chỗ thử mà vẫn còn, thường là lỗi phần cứng và nên bỏ qua máy, vì chi phí và công sửa hiếm khi đáng với một máy cũ. Bài camera không nhìn rõ ban đêm giải thích kỹ cách phân biệt lỗi do máy với lỗi do chỗ lắp.
Bước 3: Thử khe thẻ nhớ và ghi hình thử
Khe thẻ là bộ phận hay bị bỏ qua khi xem máy cũ, trong khi đây lại là thứ quyết định bạn có xem lại được video khi cần hay không.
- Tắt nguồn camera, cắm thẻ nhớ của bạn vào khe cho tới khi nghe tiếng tách, rồi bật nguồn lại. Không cắm rút thẻ khi máy đang chạy.
- Mở phần cài đặt lưu trữ trong app: máy phải hiện đúng dung lượng thẻ. Nếu app báo thẻ chưa định dạng, định dạng ngay trong app (thẻ của bạn thì không mất gì).
- Để máy ghi vài phút, vẫy tay trước ống kính, rồi vào phần xem lại tìm đúng đoạn vừa quay. Phát được đoạn đó trơn tru mới tính là đạt.
- Lắc nhẹ thân máy khi đang ghi. Nếu thẻ mất rồi lại hiện, khe thẻ đã lỏng hoặc tiếp xúc kém.
Nếu thẻ của bạn không được nhận, đừng vội tin lời "do thẻ không hợp". Mỗi model có giới hạn dung lượng thẻ riêng, hãy hỏi người bán hoặc xem nhãn, sách hướng dẫn của đúng model; còn nếu thẻ nằm trong giới hạn mà vẫn không nhận thì khả năng cao là khe thẻ có vấn đề. Cách khoanh vùng lỗi thẻ hay lỗi khe xem bài camera không nhận thẻ nhớ.
Còn thẻ người bán đưa kèm: coi như quà tặng, đừng tính vào giá. Thẻ đã chạy ghi đè liên tục một thời gian dài có thể đã mòn mà nhìn bên ngoài không biết.
Bước 4: Âm thanh, xoay, nguồn và vỏ máy
Đàm thoại hai chiều: bật nghe trong app, nói gần camera xem có tiếng không; rồi bật nói từ điện thoại, nghe loa trên máy có rè hay tắt tiếng không.
Máy xoay: điều khiển quay hết biên trái phải, lên xuống. Mô tơ kêu lạch cạch, giật cục hoặc dừng nửa chừng là bánh răng đã mòn hoặc kẹt.
Nguồn: để máy chạy liên tục trong lúc bạn thử. Máy tự khởi động lại giữa chừng thường do nguồn yếu hoặc bo mạch lỗi — với máy cũ, cả hai đều là lý do để cân nhắc lại.
Vỏ và gioăng (máy ngoài trời): xem có vết nứt, ố vàng giòn do nắng, gioăng cao su quanh nắp khe thẻ còn đàn hồi không, bên trong mặt kính có hơi nước đọng không. Hơi nước bên trong kính nghĩa là máy đã từng ngấm nước.
Máy dùng SIM hoặc năng lượng mặt trời: xem khay SIM còn nguyên và máy có nhận SIM; hỏi rõ máy đã dùng bao lâu, vì pin là bộ phận hao mòn và không thể kiểm tra hết trong vài chục phút.
Bước 5: Nguồn gốc, giấy tờ và phụ kiện
- Hỏi xem còn hóa đơn, hộp, phiếu bảo hành không. Có hóa đơn thì bạn biết máy mua khi nào và còn bảo hành không; điều kiện bảo hành có chuyển cho người mua sau hay không thì phải hỏi nơi bán ban đầu, đừng tự suy ra.
- Kiểm tra mã thiết bị trên thân máy còn nguyên, không bị cạo, dán đè.
- Đếm phụ kiện: adapter, chân đế, ốc vít, anten (nếu có). Thiếu adapter gốc thì phải mua nguồn đúng thông số in trên nhãn máy, cộng thêm vào chi phí.
- Hỏi tại sao bán và máy từng lắp ở đâu. Câu trả lời mơ hồ, mỗi lúc một khác là dấu hiệu nên dừng.
Mua từ xa: không được cầm máy thì kiểm tra thế nào?
Mua qua mạng mà không xem tận nơi là cách dễ gặp rắc rối nhất. Nếu vẫn muốn mua:
- Gọi video với người bán, nhờ họ quay cận mã thiết bị, rồi quay màn hình app lúc họ xóa thiết bị khỏi tài khoản. Ảnh chụp màn hình không đủ, vì không biết chụp lúc nào.
- Nhờ họ quay cảnh máy chạy ở chỗ tối để bạn thấy hình ban đêm.
- Thỏa thuận rõ bằng tin nhắn: nếu nhận máy mà không thêm được vào app của bạn thì được trả lại. Giữ lại tin nhắn đó.
- Khi nhận hàng, làm lại đủ bước 1 đến bước 3 ngay trong ngày, đừng để vài hôm mới mở hộp.
Mua xong: làm ngay mấy việc này
Thêm được vào app mới là xong một nửa. Ngay trong ngày đầu, hãy đặt mật khẩu thiết bị mới, xem lại danh sách chia sẻ và gỡ những tài khoản bạn không biết, định dạng thẻ nhớ trong app, đặt lại vùng phát hiện chuyển động và lịch ghi hình theo nhu cầu của mình. Nếu sau này đến lượt bạn bán lại máy, các bước làm ngược lại có trong bài thanh lý camera cũ.
Máy cũ để lâu thường chạy phần mềm đời cũ; nếu app báo có bản mới, xem cách cập nhật an toàn trong bài nâng cấp firmware camera Yoosee.
Khi nào nên nhờ người hỗ trợ?
- Máy cần lắp ngoài trời, trên cao hoặc phải đi dây điện mới: tắt nguồn trước khi đấu nối, dùng thang chắc chắn có người giữ, và nhờ thợ điện có chuyên môn nếu phải động vào đường điện trong nhà.
- Bạn không tự tin phân biệt lỗi máy với lỗi wifi: nhờ người quen rành camera đi xem máy cùng, hoặc hỏi cửa hàng camera gần nhà.
- Người bán và bạn không thống nhất được chuyện xóa tài khoản: dừng giao dịch. Một chiếc camera chưa gỡ khỏi tài khoản cũ là máy chưa bàn giao xong, dù phần cứng còn tốt.
Câu hỏi thường gặp
Mua camera cũ về reset là dùng được ngay đúng không?
Không hẳn. Reset chỉ xóa cài đặt trong máy như wifi và mật khẩu thiết bị, còn việc máy đứng tên tài khoản nào thì nằm ở phía app. Người bán phải xóa máy khỏi tài khoản của họ trước, sau đó bạn reset và thêm vào tài khoản của mình.
Camera cũ còn bảo hành không?
Tùy nơi bán ban đầu và điều kiện ghi trên phiếu bảo hành. Hãy xin hóa đơn hoặc phiếu bảo hành, xem ngày mua, rồi hỏi trực tiếp nơi bán xem bảo hành có áp dụng cho người mua lại hay không trước khi trả tiền.
Mua camera cũ có lo bị chủ cũ xem lén không?
Có thể, nếu máy chưa được xóa khỏi tài khoản cũ hoặc bạn chỉ được chia sẻ quyền xem. Khi bạn đã tự thêm máy bằng tài khoản của mình, đặt mật khẩu thiết bị mới và gỡ hết người được chia sẻ lạ, chủ cũ không còn đường vào máy qua app.
Không thử được ban đêm tại chỗ thì có nên mua không?
Nên tự tạo chỗ tối để thử: tắt đèn phòng, vào góc khuất hoặc lấy tay che cảm biến ánh sáng. Nếu người bán không cho thử theo cách nào cả, coi như bạn đang mua một chiếc máy chưa biết có nhìn được ban đêm hay không, và đó là lý do đủ để bỏ qua.